DERSİM MEBUSU LÜTFİ FİKRİ BEY’İN “SELANİK’TE BİR KONFERANS” ADLI RİSALESİ / Dersim Parlıamneterian Lütfi Fikri Bey’s “Selanik’te Bir Konferans” Brochure

Ahmet Ali Gazel
760 223

Öz


ÖZET
23 Temmuz 1908 tarihinde Kanun-ı Esasi’nin tekrar yürürlüğe konulmasıyla Osmanlı Devleti’nde parlamenter rejim başlamış ve bunun gereği olarak siyasî partiler kurulmuş ve parlamento seçimleri yapılmıştır. Ancak İkinci Meşrutiyet’in ilanını gerçekleştiren İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin fırkaya dönüşmekte isteksiz davranması ve hem cemiyet hem fırka olduğunu açıklaması toplumda rahatsızlıklara neden olmuştur. Bu fırka-cemiyet ikilemi uzun müddet gündemi işgal etmiştir.
Dersim Mebusu Lütfi Fikri Bey, İttihat ve Terakki’nin bu yapısını eleştirmek ve çözüm yollarını anlatmak için 1910 yılında Selanik’te bir konferans vermek istemiştir. Ancak protestolar yüzünden bu konferansını tamamlayamamıştır. Lütfi Fikri daha sonradan bu konferans metnini kitap olarak yayınlamıştır. Lütfi Fikri Bey’in bu eseri, o günün siyasî durumu ve siyaset anlayışı hakkında, aynı zamanda gerçek bir siyasî partinin nasıl olacağına dair bugün bile geçerliliğini koruyan önemli tespitleri ihtiva etmektedir. Bu çalışmada, tarihçiler ve siyaset araştırmacıları için faydalı olacağını düşünülen Lütfi Fikri Bey’in “Selanik’te Bir Konferans” adlı eseri günümüz harflerine aktarılmıştır.

Anahtar kelimeler: Fırka, Lütfi Fikri, Selanik, İttihat ve Terakki

 

ABSTRACT
When Kanun-ı Esasi was put into effect on July 23, 1908, a Parliamenterian regime starded in Ottoman Stade; Accordingly, political parties were established and parliamentarian elections were held. However, the unwillingness of Committe of Union and Progress to become party and its claim that it was both a union and a party caused unrest in the society. This party-union debate went on for a long time.
Dersim Parliamentarian Lütfi Fikri Bey wanted to hold a conference in Salonica in 1990 in order to criticize this structure of Committe of Union and Progress and to offer solutions.
However, he could not complete the conference due to protests. He later published the conference text as a book. His work includes important notions about political situation and understanding of politics at that time as well as information about how political party should be, which is also true for today. This study includes the modern Turkish version of “A Conference in Salonica” by Lütfi Fikri Bey, a study which will be helpful to historians and political researchers.

Key words: Party, Lütfi Fikri, Salonica, Committe of Union and Progress


Tam metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.