Son Devir Osmanlı Âlimlerinden Ali Haydar Efendi’nin Hayatı, Hukukçuluğu ve Eserleri / One of The Last Period Ottoman Scholars Ali Haydar Efendi’s Life, Form of Juristic Acts and Works

İsmail Narin
737 383

Öz


Ali Haydar Efendi, son devir Osmanlı âlimlerinden olup döneminin önde gelen hukukçularındandır.
Yargı görevlerinde bulunmuş ve yükseköğretim kurumlarında uzun yıllar Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye
ve Arazi hukuku derslerini okutmuştur. Dürerü’l-Hukkâm adlı eseri Osmanlı medeni kanunu olarak
nitelendirebileceğimiz Mecelle’nin önemli şerhlerinden biridir. Fetva emini olarak kanunlaştırma
hareketi içinde yer almış ve komisyonlarda görev alarak başta Kitâbu’n-Nafakât olmak üzere çeşitli
kanun taslakları hazırlamıştır. Ali Haydar Efendi, Osmanlı kanunlaştırma çalışmalarında esas alınması
gereken kaynağın İslâm hukuku olduğunu savunmuş ve Batı hukukunun iktibas edilmesini tenkit
etmiştir. Ona göre Osmanlıdaki problemlerin temelinde şer’î hukuktan kopma yer almaktadır; Şer’î
kaynaklara dayanan kanunlar, müktebes kanunlara nazaran her zaman adalete daha uygundur.
Anahtar Kelimeler: Ali Haydar, Mecelle, Dürerü’l-Hukkâm, Fıkıh, Osmanlı hukuku
ABSTRACT
One of The Last Period Ottoman Scholars Ali Haydar Efendi’s Life, Form of Juristic Acts and
Works
Ali Haydar Efendi, a scholar from the last period of the Ottoman Empire, was one of the most
prominent jurists of his time. He worked as a judge and taught the Ottoman Code of Civil Law
(Majallat al-Ahkam al-Adliyyah) and land law in higher education institutions. His work Durar alhukkâm
is one of the most important caveats written for the Ottoman Code of Civil Law, (Majalla). He
was involved in the legislation movement as a fatwa official and prepared several draft laws, most
notably (Kitab al-Nafakat) during these studies. Ali Haydar Efendi defended that the legislation
movement should be based on the islamic law and criticised quotation of the western law. He claims
that the fundamental problem of Ottoman Empire was the disconnection from the islamic law. This is
because, laws based on religious (sharia) sources are always more equitable, in comparison to the
quoted laws.
Keywords: Ali Haydar, Majalla, Durar al-hukkam, Fıqh, Ottoman Law


Tam metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.