KİŞİLİĞİN KARANLIK YÖNÜNÜN ÜRETKENLİK KARŞITI İŞ DAVRANIŞLARINA ETKİSİNDE PSİKOLOJİK SÖZLEŞMENİN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Pelin Kanten, Murat Yeşiltaş, Ramazan Arslan
2.744 607

Öz


Bu çalışma, kişiliğin karanlık yönünün üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşmenin düzenleyici rolünü incelemektedir. Literatürde, kişiliğin karanlık yönü ve psikolojik sözleşme algısı işgörenlerin tutum ve davranışları üzerinde etkili olan önemli faktörler olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada, üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde etkili olması beklenen faktörler kapsamında kişiliğin karanlık yönü ve psikolojik sözleşmenin rolü ele alınmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda, Antalya ve Bodrum’da faaliyet gösteren dört adet beş yıldızlı otel işletmesinin 237 çalışanından anket tekniği ile veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi aracılığıyla değerlendirilmiş ve anlamlı bulgulara ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre; makyavelist kişilik özelliğinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarını pozitif yönde etkilediği ve makyavelist kişiliğin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşme algısının düzenleyici rolünün olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, narsistik kişilik özelliğinin üretkenlik karşıtı iş davranışlarını negatif yönde etkilediği; narsistik kişiliğin üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşme algısının düzenleyici bir role sahip olduğu görülmüştür. Psikopat kişilik özelliğinin ise üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: Kişiliğin Karanlık Yönü, Psikolojik Sözleşme, Üretkenlik Karşıtı İş Davranışları, Düzenleyici Etki,  Otel İşletmeleri.


Anahtar kelimeler


Kişiliğin Karanlık Yönü, Psikolojik Sözleşme

Tam metin:

PDF


Referanslar


Aggarwal, U. and Bhargava, S. (2009). “Reviewing the Relationship between Human Resource Practices and Psychological Contract and their Impact on Employee Attitude and Behaviours”, Journal of European Industrial Training, 33(1), ss: 4 -31.

Aksu, A.A., Şekercioğlu, G., Ehtiyar, V.E., Yıldız, S. ve Yılmaz, Y. (2010). “The Relationship between Personality, Gender and Departments: Application of 16 Personality Factor Questionnaire in the Antalya Region of Turkey” Quality Quantity, 44, ss: 1113-1127.

Alkahtani, A.H., Abu-Jarad, I., Sulaiman, M. and Nikbin, D. (2011). “The Impact of Personality and Leadership Styles on Leading Change Capability of Malaysian Managers”, Australian Journal of Business and Management Research, 1(2), ss: 70-98.

Alias, M., Rasdi, R.M. and Ismail, M. (2013). “Predictors of Workplace Deviant Behaviour: HRD Agenda for Malaysian Support Personnel”, European Journal of Training and Development, 37 (2), ss:161-182.

Baughman, H.M., Dearing, S., Giammarco, E. and Vernon, P.E. (2012). “Relationships between Bullying Behaviours and the Dark Triad: A Study with Adults”, Personality and Individual Differences, 52, ss:571–575.

Bennett, R.J. and Robinson, S.L. (2000). “Development of a Measure of Workplace Deviance”, Journal of Applied Psychology, 85 (3), ss: 349- 360.

Cairncross, M., Veselka, L., Schermer, J.A. and Vernon, P.A. (2013). “A Behavioral Genetic Analysis of Alexithymia and the Dark Triad Traits of Personality”, Twin Research and Human Genetics, 16 (3), ss: 690- 697.

Carter, G.L., Campell, A.C. and Muncer, S. (2014).“The Dark Triad Personality: Attractiveness to Women”, Personality and Individual Differences, 56, ss: 57-61.

Chao, J.M.C., Cheung, F.Y.L. and Wu, A.M.S. (2011). “Psychological Contract Breach and Counterproductive Workplace Behaviors: Testing Moderating Effect of Attribution Style and Power Distance”, The International Journal of Human Resource Management, 22 (4), ss: 763-777.

Chien-Wen, T., Hsiu-Li, H., Jo-Pıng, L., Mei-Shiue, L. and Chen-Huı, W. (2013). “The Relationships Among Employee Personality Traits, Service Attitude, and Service Behavior in the Leisure Farm”, Journal of Tourism and Hospitality Management,1 (2), ss:75-88.

Chirasha, V. and Mahapa, M. (2012). “An Analysis of the Causes and Impact of Deviant Behaviour in the Workplace. The Case of Secretaries in State Universities”, Journal of Emerging Trends in Economics and Management Sciences, 3 (5), ss: 415-421.

Chiu, S.F. and Peng, J.C. (2008). “The Relationship between Psychological Contract Breach and Employee Deviance: The Moderating Role of Hostile Attributional Style”, Journal of Vocational Behavior, 73, ss: 426-433.

Cohen, J., Cohen, P., West, S.G. and Aiken, L. S. (2003). “Applied Multiple Regression/Correlation Analysis for the Behavioral Sciences”. Inc: Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Crysel, L.C., Crosier, B.S. and Webster, G.D. (2013). “The Dark Triad and Risk Behavior”, Personality and Individual Differences, Vol. 54, ss: 35-40.

Çetin, F. ve Basım, H.N. (2013). Örgütte Bireysel Farklılıklar, Kişilik ve Değerler, Örgütsel Davranış içinde, Ed. (SIĞRI, Ü., GÜRBÜZ, S.) Beta Yayınevi: İstanbul

Demir, M. (2011). “Effects of Organizational Justice, Trust and Commitment on Employees' Deviant Behavior”, Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality Research, 22(2), ss: 204-221.

DeShong, H.L., Grant, D.M. and Mullins-Sweatt, S.N. (2015). “Comparing Models of Counterproductive Workplace Behaviors: The Five-Factor Model and the Dark Triad”, Personality and Individual Differences, 74, ss: 55-60.

Doğan, S. ve Demiral, Ö. (2009). “Örgütsel Bağlılığın Sağlanmasında Personel Güçlendirme ve Psikolojik Sözleşmenin Etkisine İlişkin Bir Araştırma”, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32, ss: 47-80.

Dikili, A. ve Bayraktaroğlu, S. (2013). “Psikolojik Sözleşme ile İş Tatmini İlişkisine Yönelik Bir Araştırma”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(2), ss:205- 227.

Erkutlu, H. and Chafra, J. (2013). “Effects of Trust and Psychological Contract Violation on Authentic Leadership and Organizational Deviance”, Management Research Review, 36(9), ss:828-848.

Everton, W.J., Jolton, J.A. and Mastrangelo, P. M. (2007). “Be Nice and Fair or Else: Understanding Reasons for Employees‟ Deviant Behaviors”, Journal of Management Development, 26(2), ss:117-131.

Farzianpour, F., Fouroshani, A.B., Beyzaiee, S. and Hosseini, S. (2012). “Evaluation of the Self-Esteem Managers in Clinical Wards of Hospitals Affiliated to Tehran University of Medical Sciences”, World Applied Sciences Journal, 16 (5), ss:686-692.

Furtner, M.R., Rauthmann, J.F. and Sachse, P. (2011). “The Self-Loving Self- Leader: An Examination of the Relationshıp Between Self-Leadership and The Dark Triad”, Social Behavior and Personality, 39 (3), ss:369- 380.

Giammarco, E.A. and Vernon, P.A. (2014). “Vengeance and the Dark Triad: The Role of Empathy and Perspective Taking in Trait Forgivingness”, Personality and Individual Differences, 67, ss:23-29.

Gruys, M.L. and Sackett, P.R. (2003). “Investigating the Dimensionality of Counterproductive Work Behavior”, International Journal of Selection and Assessment, 11(1), ss:30-42.

Guenole, N. (2014). “Maladaptive Personality at Work: Exploring the Darkness”, Industrial and Organizational Psychology, 7, ss:85-97.

Hai, L.C. and Tziner, A. (2014). “Relationships between Counterproductive Work Behavior, Perceived Justice and Climate, Occupational Status, and Leader-Member Exchange”, Journal of Work and Organizational Psychology, 30, ss:1-12.

Haq, F.A.J.I. and Fatima, T. (2012). “Phychological Contract and Job Outcomes: Mediating Role of Affective Commitment”, Journal of Educational and Social Research, 2 (4), ss:79-90.

Harms, P.D., Spain, S.M., Hannah, S.T. (2011). “Leader Development and the Dark Side of Personality”, The Leadership Quarterly, Vol. 22, ss:495- 509.

Heijnis, T. (2009). The Dark Side of Personality and Counterproductive Behavior, Unpublished Master Thesis, University of Amsterdam, Netherland.

Hershcovis, M.S., Turner, N., Barling, N., Arnold, K.A., Dupre, K.E., Inness, M., LeBlanc, M.M. and Sivanathan, N. (2007). “Predicting Workplace Aggression: A Meta-Analysis”, Journal of Applied Psychology, 92 (1), ss:228-238.

Hodson, G., Hogg, S.M., and MacInnis, C.C. (2009). “The Role of „„Dark Personalities” (Narcissism, Machiavellianism, Psychopathy), Big Five Personality Factors, and Ideology in Explaining Prejudice”, Journal of Research in Personality, 43, ss:686-690.

Hogan, R. and Hogan, J. (2001). “Assessing Leadership: A View from the Dark Side”, International Journal of Selection and Assessment, 9 (1/2), ss: 40-51.

Hsieh, H.L., Hsieh, J.R. and Wang, I.J. (2011). “Linking Personality and Innovation: The Role of Knowledge Management”, World Transactions on Engineering and Technology Education, 9 (1), s: 38- 44.

Jensen, J.M. and Patel, P.C. (2011). “Predicting Counterproductive Work Behavior from the Interaction of Personality Traits”, Personality and Individual Differences, 51, ss:466-471.

Jensen, J.M., Opland, R.A. and Ryan, A.M. (2010). “Psychological Contracts




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.