SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN ROLÜNÜN TEORİK ANALİZİ

Zafer Kanberoğlu, Muhammed Şükrü Mollavelioğlu
1.797 1.053

Öz


Kalkınma iktisadının en temel amacı toplumsal refahın artırılmasıdır. Başlangıçta toplumsal refahı artırma çabası içerisinde, çevresel korumanın ve ortaya çıkacak çevresel sonuçların göz ardı edildiği ifade edilebilir. 1970’li yıllarda özellikle II. Dünya Savaşı sonrası hızlanan ekonomik kalkınma süreçlerinin ve artan küreselleşme olgusunun meydana getirdiği çevresel sorunların da etkisiyle, kalkınma iktisadı içerisinde çevresel unsurlarında düşünülmeye başlandığı gözlemlenmektedir. Bu anlamda sosyo-ekonomik göstergeler dışında çevresel göstergelerin de önemi artmış ve aynı zamanda uluslararası toplum ve kuruluşların konuya ilişkin düzenlemeleri hayata geçirme çabaları çevresel unsurların sermaye hareketlerinin yönünün belirlenmesinde önemli olmaya başlamıştır. Bu bağlamda ülkelerin sermaye yetersizliklerini gidermede önemli bir araç olan doğrudan yabancı yatırımların çevreyle olan ilişkisi ilgili yazında tartışma konusu olmuştur. Söz konusu tartışma da temel unsurlardan biri doğrudan yabancı yatırımlarla gerçekleşen teknoloji transferinin çevre korumasında katkı sağlayıp sağlamadığıdır. Bu çalışmada, doğrudan sermaye yatırımı ile çevresel koruma arasındaki ilişki teorik açıdan değerlendirilmektedir.

 

Anahtar kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Çevre

Jel Kodları: Q56, E22, F64.

Anahtar kelimeler


Sürdürülebilir Kalkınma, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Çevre, Jel Kodları: Q56, E22, F64.

Tam metin:

PDF


Referanslar


Blanco, L., Gonzalez, F. ve Ruiz, I. (2011), The Impact of FDI on CO 2 Emissions in Latin America, Pepperdine University, School of Public Policy Working Papers, Paper 28.

Bouzas, R. and Chudnovsky, D. (2004), “Foreign Direct Investment and Sustainable Development. The Recent Argentine Experience”, http://www.iisd.org/pdf/2004/investment_country_report_argentina.pdf Bozlağan, R. (2004), “Sürdürülebilir Gelişme Kavramı Üzerine Yapılan Tartışmalara Bir Bakış”, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 18(3–4):1–

Briassoulis, H. (2001), “Sustainable Development and its Indicators: Through a (Planner’s) Glass Darkly, Journal of Environmental Planning and Management, 44(3):409-427.

Carkovic, M. ve Levine, R. (2005), “Does Foreign Direct Investment Accelerate economic growth?”, Moran, H., Graham, E. M. (Editör), Does Foreign Direct Investment Promote Development?, Institute for International Economics, Washington, D.C.

Chen, Z., Ge, Y. ve Lai, H. (2011), “Foreign Direct Investment and Wage Inequality: Evidence from China, World Development, 39(8):132213

Chudnovsky, D., Lopez, A. ve Orlicki, E. (2006), “The Impact of FDI on Growth, Employment and Equity: The Argentine Experience”, University of San Andres and CENIT, Global Development Network Project on the Impact of Rich Country Policies on Poor Countries, Final Report, s.1-55.

Chudnovsky, D. and Lopez, A. (2008), Foreign Investment and Sustainable Development in Argenita, Working Group on Development and Environment in the Americas, Discussion Paper Number 12, April 200

Congleton, R. D. (1992), “Political institutions and pollution control”, The Review of Economics and Statistic, 74(3):412–421.

Cuadros, A., Orts, V. ve Alguacil, M. (2004), “Openness and Growth: Reexamining Foreign Direct Investment, Trade and Output Linkages in Latin America”, Journal of Development Studies, 26:167-192.

Djankov, S. ve Hoekman, B. (2000), “Foreign Investment and Productivity Growth in Czech Enterprises”, The World Bank Economic Review, 14(1):49–64.

DPT, 2000, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, Mayıs 2000, Ankara.

Ekonomi Bakanlığı, 2012, Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bülteni, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü, Mart 2012.

Emrealp, S. (2005), Yerel Gündem 21 Uygulamalarına Yönelik Kolaylaştırıcı Bilgiler Elkitabı, IULA-EMME (UCLG-MEWA) Yayını, İkinci Baskı, Şubat–2005, İstanbul.

European Commission, (2001), A Framework for Indicators for the Economic and Social Dimensions of Sustainable Agriculture and Rural Development, Agriculture Directorate-General, 5 February.

Fedderke, J. W. ve Romm, A. T. (2006), “Growth Impact and Determinants of Foreign Direct Investment into South Africa, 1956-2003”, Economic Modelling, 23:738-760.

Gallagher, K. (2005), “FDI as an Sustainable Development Strategy: Evidence from Mexican Manufacturing”, CLAS Working Papers, Center for Latin American Sturdies, UC Berkeley.

Guoming, X., Cheng, Z., Yangui, Z., Shunqi, G. ve Zhan, J. X. (1999), The interface between foreign direct investment and environment: The Case of China, Report as part of UNCTAD/DICM Project, Occasional paper no 3, April 1999, s.1-42.

Hitam Bin M. ve Borhan, Binti H. (2012), FDI, Growth and the Environment: Impact on Quality of Life in Malaysia, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 50:333-342.

Herzer, D., Klasen, S. ve Danzinger, F. N-L. (2008), “In Search of FDI-led Growth in Developing Countries:The Way Forwad, Economic Modelling, 25(5):793-810.

Kar, M. ve Tatlısöz, F. (2008), “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermaye Hareketlerini Belirleyen Faktörlerin Ekonometrik Analizi”, KMU İİBF Dergisi, 10(14):436–458.

Marwah, K. ve Klein, L. (1998), “What are Some Prospects for India’s Joining the Asian Growth Process?”, in Asia Pasific Economic Co-operatin: Theory and Practice, R. Hooley ve diğerleri (Editör), Research in Asian Economic Studies, 7(B), JAI Pres, s. 419–439.

Meadowcroft, J. (1997), “Planning, Democracy and the Challenge of Sustainable Development”, International Political Review, 18(2):167– 1

Merican, Y., Yusop, Z., Noor, Z. M. ve Hook, L. S. (2007), “Foreign Direct Investment and the Pollution in Five ASEAN Nations”, International Journal of Economics and Management, 1(2):245-261.

Mıhcı, H., Cagatay, S. ve Koksa, O. (2005), “The Impact of Environmental Stringency on the Foreign Direct İnvestments of the OECD Countries, Journal of Environmental Assessment Policy and Management, 7(4):679-704.

Nemli, E. (2004), Sürdürülebilir Kalkınma: Şirketlerin Çevresel ve Sosyal Yaklaşımları, Filiz Kitabevi, İstanbul.

Panayotou, T. (1999), Globalization and environment, UNDP, Human Development Report 1999:235-274, New York, UNDP.

Panayotou, T. (2000), Globalization and Environment”, Environment and Development Paper No.1, CID Working Paper No.53, Center for International Development at Harvard University, July 2000, p.1

Ramirez, M. D. (2006), “Is Foreign Direct Investment Beneficial for Mexico? An Empirical Analysis, 1960-2001”, World Development, 34(5):8028

Pao, H.T. ve Tsai, C. M. (2011), Multivariate Granger causality between CO 2 emissions,energy consumption, FDI and GDP:Evidence from a panel of BRIC countries, Energy, 36:685-693.

Petrovic-Randjelovic, M. (2007), “Foreing Direct Investment and Sustainable Development: An Analysis of the Impact of Environmental Regulations on Investment Location Decisions”, Economics and Organisation, 4(2):183-190.

Petrovic-Randelovic, M. (2011), “Host Country Policy As a Determinant of Environmentally Sustainable Foreign Direct Investment Inflows”, Economics and Organization, 8(2):235–246.

Pırtea, M. ve Miloş, L. (2009), Foreign Direct Investment –A Lead Driver for Sustainable Development in Romania?, Annals of the “Constantin Brancuşi”, University of Targu Jiu, Economic Series, Issue 3, 2009.

Rigby, D. ve Caceres, D. (2001), “Organic farming and the sustainability of agricultural systems”, Agricultural Systems, 68:21–40.

Shahbaz, M., Nasreen, S. ve Afza, T. (2011), Environmental consequences of economic growth and foreign direct investment: evidence from panel data analysis, MPRA Paper No:32547, August.

Tekeli, İ. (2001), “Sürdürülebilirlik Kavramı Üzerinde İrdelemeler”, Cevat Geray’a Armağan, Mülkiyeliler Birliği Yayınları, Yayın No:25, Ankara, s.729–746.

UN, (1987), Our Common Future, Report of the World Commission on Environment and Development, General Assembly, Ağustos, Oslo. UN, 2004, Making FDI Work for Sustainable Development, United Nations Conference on Trade and Development and Sustainable Business Institute at the European Business School, New York and Geneva, 200

UNCTAD, (1999), World Investment Report 1999, Foreign Direct Investment and the Challenge of Development, UN, New York and Geneva.

UNCTAD, (2012), World Investment Report 2012, Towards a New Genaration of Investment Policies, United Nations, New York and Geneva.

Xing, Y. ve Kolstad, C. D. (1998), Do Lax Environmental Regulations Attract Foreign Investment?, Department of Economics, UC Santa Barbara: Economics Working Paper, No:1078.

Xuehua, W. ve Nini, L. (2011), Impact Analysis of the Foreign Investment on Environmental Quality of Shandong, Energy Procedia, 5:1143-1147.

Witkowska, J. (2012), “Foreign Direct Investment and Sustainable Development in the New EU Member States: Environmental Aspects, Comparative Economic Research, 14(3):5–23.

Yapraklı, S. (2006), “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırımların Ekonomik Belirleyicileri Üzerine Ekonometrik Bir Analiz”, DEÜ İİBF Dergisi, 21(2):23-48.

Yılmazer, M. ve Açıkgöz-Ersoy, B. (2009), “Kirlilik Sığınağı Hipotezi, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Kamu Politikaları, Ege Akademik Bakış, 9(4):1441–1462.

Yılmazer, M. (2010), “Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Dış ticaret ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Deneme”, Celal Bayar SBE Dergisi, 8(1):241–260.

Yu, X. ve Wong, K. K. (2011), Environmental Performance of Foreign Direct Investment (FDI) Companies in the Pearl River Delta Region (PRDR) a case study of Dongguan City, Australian Geographer, 42(1):79-93.




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.