ÇEKİM MODELİ: TÜRKİYE’NİN İHRACATI ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Özge TATLICI, ALAATTİN KIZILTAN
1.482 3.182

Öz


Özet: Çekim modeli, adını, Newton’un “yerçekimi kanunu”ndan
almaktadır. Buna göre iki madde arasındaki çekim kuvveti, maddelerin
kütleleriyle doğru orantılı, aralarındaki mesafenin karesiyle ters orantılıdır.
Model dış ticarete uyarlandığında iki ülke arasındaki ticaret hacmi, ülkelerin
milli gelirleriyle doğru orantılı, aralarındaki mesafeyle ters orantılı olarak
değişir. Bu çalışmada, çekim modeli, Türkiye’nin ihracatı üzerine
uygulanmıştır. Modelde 46 ülke ve 1994–2007 arasını kapsayan 14 yıllık panel
veri yer almıştır. Kullanılan bağımsız değişkenler, Türkiye’nin ve diğer
ülkelerin GDP’leri, nüfusları, ülkelerin başkentlerinin Ankara’ya uzaklıkları,
Gümrük Birliği ve ortak sınır kukla değişkenleridir. Bağımlı değişken ise
Türkiye’nin ihracatıdır. Model tahmin edildiğinde, Türkiye ve diğer ülkelerin
GDP’leri beklendiği gibi pozitif işaretli ve anlamlı çıkmıştır. Türkiye’nin ve
diğer ülkelerin nüfus değişkenlerinin katsayılarının anlamsız olduğu
bulunmuştur. Mesafe değişkeninin katsayısı ise beklenen negatif işarete sahiptir
ve anlamlıdır. Gümrük Birliği’nin ve ortak sınırın, Türkiye’nin ihracatı üzerinde
anlamlı etkileri bulunamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Çekim modeli, panel veri, Türkiye
Abstract: The gravity model takes its name from Newton’s “The
Gravity Theory”. According to this theory, the attraction force between two
objects is proportional to their masses and inversely proportional to squared
distance between them. As the model adopted to international trade, the trade
volumes between two countries are proportional to their GDP and inversely
proportional to distance between them.In this study, the gravity model was
applied to Turkey’s export. The model includes panel data covering time series
data from 1994 to 2007 for 46 countries. The explanatory variables are Turkey’s
and its partner countries’ GDP, their populations, partner countries capitals
distance to Ankara and Custom Union and common border dummies. The
dependent variable is Turkey’s export. According to estimation of the model,
Turkey’s and partner countries GDP’s coefficients had positive sign and were
significant as expected. Both of Turkey’s and partner countries populations
coefficients were insignificant. The coefficient of distance variable was
significant and had negative sign as expected. Costum Union and common
border have not significant effect on the Turkey’s export.
Keywords: Gravity model, panel data, Turkey

Tam metin:

PDF




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.