DEMOKRASİNİN TÜRKİYE’NİN İHRACAT VE İTHALATI ÜZERİNE ETKİSİ

Şakir GÖRMÜŞ, Hakan HOTUNLUOĞLU
1.462 479

Öz


Özet: Türkiye’nin ihracat arzı ve ithalat talebini etkileyen faktörleri
belirlemek için yapılan çalışmalar genellikle Granger nedensellik testi, Vektör
Autoregresyon (VAR), Eşbütünleşme ve hata düzeltme modelleri (ECM)
kullanarak ithalat ve ihracat ile reel döviz kuru ve milli gelir arasındaki
ilişkilerin varlığını tespit etmeye çalışmışlar, sosyo-politik faktörleri ihmal
etmişlerdir. Yapılan uluslararası çalışmalar ise genellikle ihracat ve ithalatı
tahmin için modellerken birbirlerinden bağımsız olduğunu varsayarak tek
denklemli regresyon modelleri (OLS) kullanmışlardır.
Bu çalışmada, ekonomik, sosyal ve özelliklede politik (demokrasi)
faktörlerin Türkiye’nin 98 ülke ile gerçekleştirdiği ihracat ve ithalatı üzerindeki
etkisi 1981–2006 dönemini kapsayan yıllık veriler üç aşamalı en küçük kareler
yöntemi (3SLS) ile analiz edilmiştir. Lagrance Multiplier testi sonuçları sistemi
oluşturan denklemlerin hata terimlerinde değişen varyans sorunu olduğunu
ortaya koyarken Hausman içsellik testi sonuçları ihracat ve ithalatın arasında
eşanlı bir ilişkinin olduğunu ve doğru tahmin yönteminin 3SLS modeli
olduğunu göstermiştir. Sonuçlar ticaret yapılan ülkenin demokratik bir ülke
olmasının Türkiye’nin ihracatı üzerinde pozitif bir etki yaparken ithalatı
üzerinde bir etkisi olmadığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Demokrasi, İhracat, İthalat, 3SLS Modeli.
Abstract: In general, studies focusing on the determinants of Turkish’s
export supply and import demand used Granger causality test, VAR,
Cointegration and ECM models and tried to explain relationship between export
supply and import demand with following variables: national income and reel
exchange rate and ignores socio-political factors. International studies forecast
export supply and import demand independently using ordinary last square
(OLS) estimation.
In this study, we evaluated to effects of both economic, social and
specially political (democracy) factors on the Turkish’s export and import with
selected 98 trade partner of Turkey using annual data from 1981 to 2006. Twoway
random effect and 3SLS models used for this analysis. The results showed
that democratic countries trade with other democratic countries more than
nondemocratic countries. At the same time, Lagrance Multiplier and Hausman
test result showed that export and import are related to each other through error
terms. Therefore, 3SLS model is the appropriate approach to forecast export
supply and import demand .
Key Words: Democracy, Export, Import, 3SLS.

Tam metin:

PDF




Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.