FEMİNİST ELEŞTİRİ BAĞLAMINDA KADIN SANATÇILARIN ESERLERİNDE “BEDEN İMGESİ”

Derya Özdemir
1.155 271

Öz


ÖZET
Kadın, yaşamsal sürekliliğin sağlanmasında ve insanların soylarını devam ettirmelerinde önemli bir
etkendir. Toplumumuzda yadsınamaz bir yeri olan kadınların siyasi, toplumsal, sosyal ve sanatsal haklarda
söz sahibi olmaları ilk olarak aydınlanma çağında gündeme gelmişse de kadınlar ile erkekler ancak 1789
Fransız ihtilalinden sonra kâğıt üzerinde eşit görülmeye başlanmıştır. İhtilalden iki yıl sonra 1791 yılında
yayınlanan Olympe de Gouges’in ‘Kadın ve Yurttaş Hakları Bildirgesi’ kadın-erkek eşitliğini ortaya
koyan ilk yazılı bildirge olması ve kadın haklarını gündeme getirmesi bakımından günümüzde önemli
sayılmaktadır. Kadınların sanatsal etkinliklere aktif olarak katılmamaları ve sanatsal etkinliklerde kadının
eksikliği ise yayınlanan ilk bildirgeden ancak 200 yıl sonra Linda Nochlin’in (1971) yılında yayımladığı
“Neden Hiç Büyük Kadın Sanatçı Yok?” adlı makalesiyle gündeme gelebilmiştir. Nochlin’in makalesi,
Sanat tarihinin geçmişi ve bu durumun sorgulanmasıyla düşündürücü bir sürecin başlamasında oldukça
etkili olmuştur. Bu araştırmada, Feminist sanat; Feminist eleştiri çerçevesinde ele alınmıştır. Bu kapsamda
kadın sanatçıların disiplinlerarası çalışmaları incelendiğinde, kadın sanatçıların bedenlerini sanat eserlerinde
kullanmaları, sanat eserlerinin hem öznesi hem de nesnesi olma halleri eleştirilmiştir. Bu konuda yapılan
araştırmalardan da faydalanılarak ‘feminizmde beden imgesi’ feminist tavra sahip bazı kadın sanatçıların
eserleri üzerinden tartışılmıştır.
ABSTRACT
Woman is an important factor in ensuring the survival of life and continuity of lineages. Although
the fact that women, who have an undeniable position in our society, had their political, social, societal
and artistic rights came to the fore during the age of enlightenment for the first time, they were seen to be
equal to men, on paper, only after the French Revolution in 1789. “Declaration of the Rights of Woman
and the Female Citizen” by Olympe de Gouges which was issued two years later than the Revolution, in
1791, is considered important today in respect of its being the first written document stating the notion of
male–female inequality and women’s rights. However, that women were not able to participate actively
in artistic activities and their lack in them was expressed by Linda Nochlin’s article “Why Have There
Been No Great Women Artists ?” which was issued in 1971- only two hundred years after the issuance
of the first declaration. Nochlin’s article has been quite effective in starting a thought-provoking period
by taking the history of art into consideration and criticising this situation. In this study, feminist art was
handled within the context of feminist criticism. When the interdisciplinary works of women artists are
studied carefully through feminist approaches, the fact that women artists use their bodies in their works,
besides the situation that they become both the subject and the object of their works were criticised. “Body
image in feminism” was discussed through the works of some feminist women artists as well as using the
researches done in this field.
Keywords: Feminist Art, Feminist Criticism, Women Artists, Body Image.
Anahtar kelimeler: Feminist Sanat, Feminist Eleştiri, Kadın Sanatçılar, Beden İmgesi.


Tam metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.