Baskı Resimde Alman Ekspresyonizmi(Dışavurumculuk) ve Litografi Sanatına Yansımaları

İsmail Keskin
1.245 540

Öz


Almanya, bilimsel ve teknolojik gelişmelerde olduğu gibi Gutenberg’ten bu yana matbaacılıkta ve özgün baskı resimde de öncü bir ülke olmuştur. Sanat tarihine baktığımızda da dönemsel olarak burada ortaya çıkan sanatsal eğilimlerin Avrupa ve Dünya sanatında önemli bir yer tuttuğu görülür. Özellikle 20. yüzyılın başı Alman dışavurumcuların izlenimciliğe tepki olarak, sosyal konularla etkili ifade biçimleri geliştirdikleri bir dönem olmuştur. Baskı resim bu sanatsal dilin yaygınlaşmasında önemli bir işlev üstlenmiştir. Uzun bir geçmişe sahip tahta baskı ve gravür o dönemde de dışavurumcu sanatçıların iki önemli baskı resim aracıdır. 1796’da Münih’te Senefelder’in icadından 20 yıl kadar sonra, ticari matbaacılık alanında bütün dünyaya yayılan litografi, bir sanatsal ifade aracı olarak, sunduğu görsel zenginliklerle dışavurumcuların da yöneldiği bir sanatsal ifade ve çoğaltım aracı olmuştur. Fiziki olarak su ve yağın birbirini itmesi temel ilkesinden yola çıkan ve tarihte ilk kez kimyasal işlemlerle yürütülen bu teknik, günümüzde kullanılan modern baskı teknolojilerinin (ofset) atasıdır. Litografi, 19. yüzyıl sonunda eriştiği yeniliklerle kitap, afiş, grafik ürünleri ve baskı resim gibi her türlü basımda maliyetleri düşürmüş, bilgiye daha çabuk ulaşan ve daha çok okuyan bir Avrupa yaratmıştır. 20 yüzyıl başlarında litografik yöntemle çoğaltılan baskı resimlerde genellikle, endüstrinin hızlı gelişimi ve kentleşmeyle ortaya çıkan sosyal sorunlar konu edilirken, savaşın yıkıcılığı ve sınıf ayrımcılığının da sıkça işlendiği görülür. Avrupa resmini derinden etkileyen Alman dışavurumculuğunun hızla yaygınlaşmasında sunduğu görsel zenginlik, basımda hız ve düşük maliyet imkanlarıyla hiç kuşkusuz litografinin önemli bir yeri vardır. Bu makalede Alman dışavurumcuların baskı resim dili ve sanatçıların işbirliğiyle bu dönemde ortaya çıkan grup oluşumlarının sanata yansıması litografik eserlerden örneklerle incelenecektir.

Anahtar kelimeler: Dışavurumculuk, Özgün Baskı, Litografi, Die Brücke (Köprü), Der Blaue Reiter
(Mavi Süvari)

Since Gutenberg, Germany has been a pioneer in the developments of press and original printmaking as well as scientific and technological progresses. When we have a look at the art history, we can see that artistic tendencies which emerged from this country have a remarkable place in the European and global art. Especially the beginning of the 20th century was an era when German expressionists developed effective expression forms with social topics as a reaction to the impressionism. Print making had an important role in the spread of this artistic language. With their long history, woodprint and engravings were two of the most important printmaking tools of the expressionist artists in this period too. About 20 years after Senefelder’s invention in Munich In 1796, Lithography was spread around the world in the area of commercial printing and, with the visual riches it offered, it became an expression and duplication device appealing to the expressionists too. Based on the basic principle of physics that oil and water repulse each other, this technique was implemented with the chemical processes in the beginning, and it is the ancestor of the modern offset technologies. Lithography made knowledge more accessible with the advancements through the end of 19th Century, by
reducing the cost of printing any product such as books, posters, graphic products. Hence it raised the literacy level in Europe. The topics of the lithographic art at the beginning of the 20th century were mainly social problems caused by rapid improvement in industry and urbanization while destruction of war and class discrimination was also discussed. With the visual riches, printing speed, and low cost it offered, lithography definitely had an important place in the rapid spread of German expressionism which influenced the European art profoundly.
This article examines the language of lithography employed by the German expressionists. It also analyses, through samples of lithographic work, how the group formations that emerged in this period through the collaboration
of artists have impacted on art.

Keywords: Expressionism, Original Printing, Lithography, Die Brücke, Der Blaue Reiter

 


Tam metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.