ADANA AYAS (YUMURTALIK) KALESİ’NDE DEVŞİRME (ŞİPOLİEN) MALZEME KULLANIMI /

Hasan Buyruk
4.973 678

Öz


Özet:
Bir Makedonya kolonisi tarafından liman şehri olarak kurulan ve bundan önceki tarihi bilinmeyen stratejik öneme sahip Ayas (Yumurtalık), Roma devri boyunca imparatorların uğrak yeri ve donanma üssü olarak kullanılmıştır.Kuruluşundan itibaren Osmanlı hâkimiyetine kadar Romalılar, Persler, Bizanslılar, İlk İslam fetihleri, Haçlılar, Ermeniler, Memluklular ve Ramazanoğulları hâkimiyetinde kalan Ayas Kalesi, 1266 yılından 1347 yılına kadar defalarca Memlukluların saldırısına uğramış ve tahrip edilmiştir. Şehir 1347 yılında kesin olarak Memlukluların eline geçmiş, bu vesileyle şehir sıkça yıkılıp yeniden düzenlenmiştir.Bu nedenle, kale surlarının birçok kısmında malzeme boyutları ve biçimleriyle birbirlerinden farklı özellikler görülür. Örtüsüyle diğer mekânlardan ayrılan 3. kısım da, büyük ihtimalle Memlukluların Ayas’ı ele geçirmelerinden sonra eklenmiş olmalıdır. Ancak, kale kapısının bulunduğunu tahmin ettiğimiz 2. kısım ile 3. kısım arasındaki bölümün, 20. yüzyıl içerisinde hasara uğrayıp ortadan kaldırıldığı kanaatindeyiz.Günümüze ulaşan sur duvarları ve kulelerde tamir izlerinin çokça görüldüğü kalede, kullanılan devşirme malzemenin çeşitliliği burada hüküm sürmüş bütün ulusların izlerini kısmen de olsa günümüze taşıması açısından önem arz etmektedir.
THE USE OF RECRUITMENT (SIPOLIEN) MATERIAL IN AYAS (YUMURTALIK) CASTLE
AbstractAyas( Yumurtalık), first founded by a Macedonian colony as a harbor city and of which the former history is unknown, has been a popular place of the emperors during the Roman Empire and has been used as a navy base.Ayas Castle, which has been dominated by Romans, Persians,Byzantians, First Islamic Conquerors, Crusades, Armenians, Memluks and Ramazanoğulları from its foundation up to the Ottoman Times, has been repeatedly attacked by Memluks and destroyed between 1266 and 1347.The city has been taken by Memluks in 1347 and reconstructed repeatedly.For the reasons listed, on many parts of the wall the materials used vary in size and shape. The third part which differs from the others has been added most probably after Memluks took over Ayas. But the part between second and third part on which we suppose there was the castle door, has been destroyed in the present century.The diversity of the materials used on the castle where exist the traces of repairs play an important role in indicating the data on the nations dominated here.
Anahtar Kelimeler: Ayas, kale, sur duvarları, devşirme malzeme, mimariKey Words: Ayas, Castle, City walls, recruited reused material, architecture

Tam metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.