BAYBURT ULU CAMİİ MİNARESİNİN ÇİNİ ÖZELLİKLERİ / THE FEATURES OF TILES OF MINARET OF BAYBURT ULU MOSQUE

Nevin Ayduslu
1.438 444

Öz


ÖZETBayburt Ulu Camii’nin asıl kitabesi günümüze ulaşamamış olmakla birlikte, üzerinde yedi tane kitabe bulunmaktadır. 1970 yılında yapının orijinali yıktırılmış ve eski planına sadık kalınarak yeniden yaptırılmıştır. Ancak günümüze kalan minaresi orijinaldir.Ulu Cami Bayburt’un Selçuklu Dönemi’ne ait tek çinili yapısıdır. Bayburt Ulu Camii’nin çinileri minare kaidesinde ve şerefe altındaki kuşakta yer alır. Sekiz köşeli minare pabucunun her bir yüzeyinde, sivri kemerli sağır nişler bulunur. Dikdörtgen alan içindeki her bir sağır nişte de, tuğla ve firuze renkli çinilerin birlikte kullanıldığı düzenlemeler yer alır. Çoğu dökülmüş bu düzenlemelerin sağlam kalanlarında geometrik süslemeler görülür. Minare kaidesine nazaran şerefe altındaki çinili kuşak daha sağlamdır. Çini mozaikli kuşağa sahip olan diğer minarelere baktığımızda; ne yazık ki günümüze kadar sağlam gelebilmiş olanı hemen hemen hiç yoktur. Sağlam kalan kısmıyla kompozisyonunun rahatlıkla anlaşıldığı çini mozaikler, Ulu Camiye ayrı bir değer katmaktadır.Hem kaide hem de şerefe altındaki çini mozaiklerin, malzeme, teknik, motif ve kompozisyon bakımından Erzurum Çifte Minareli Medrese’nin minarelerindeki çinilerle benzer olduğu görülür.
AbstractThough its inscription has not reached to our age, Bayburt Ulu Mosque has seven inscriptions. In 1970 the original building was destructed totally and it was re-constructed keeping its old form. However its minaret is original from its first form.Ulu Mosque is the unique tied work of Bayburt that belongs to Seljukian period. Tiles are on basis of minaret and on the sash of minaret balcony. On each face of octagonal minaret basis there are lanced arched blanked niches. Each blanked niche in rectangular area, there exist bricks and turquoise tiles together. In those tiled areas where most of them are decayed, geometric ornamentation can be seen. Tiled sash under the minaret balcony is in better condition compared to minaret basis. Considered other examples having tiled mosaic sash on minaret, unfortunately there is almost no other remaining example to our day. Providing a harmony of composition with its remaining part, tiled mosaics enriches Ulu Mosque.Tiled mosaics on entablement of minaret and under the minaret balcony resemble to those of Erzurum Double Minaret Medresseh by means of material, technique, motive and composition.Anahtar Kelimeler: Bayburt, Ulu Cami, Çini, Tuğla.Key words: Bayburt, Ulu Mosque, tile, brick.

Tam metin:

PDF


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.