AHVȂL-I KIYȂMET YAZMALARINDA KIYAMET ÖNCESİNİ KONU EDİNEN MİNYATÜRLER Miniatures that Reflect the Time Previous to the Doom’s Day in Ahvȃl-ı Kıyamet Manuscripts

Yakup Gökdaş, Kübra Erbaş
1.868 1.010

Öz


Osmanlı İmparatorluğu döneminde nakkaşların bir dönem daha fazla
kıyamet alametleri ve kıyamet ile ilgili minyatürler betimledikleri görülür. Bunun
en büyük nedeni Hicri 1000. yılda kıyametin kopacağına dair rivayetlerin
olmasıdır. Böyle bir zamanda kıyamet alametleri ve kıyamet sonrası hayatın bir
bütün olarak ele alındığı Ahvȃl-ı Kıyȃmet yazması Osmanlı İmparatorluğunda
kıyamet tasvirlerine yer verilen eser olması bakımından önemlidir.
İlk olarak 13. yüzyılda manzum olarak yazılan Ahvȃl-ı Kıyȃmet Osmanlı
toplumunun kıyamet düşüncesiyle yoğun olarak ilgilendiği bir dönemde kendine
yer bulmuştur.
Döneminde kıyamet alametleri ve kıyamet ile ilgili yapılan bir çok el
yazmalarının içerisinde Ahvȃl-ı Kıyȃmet üslup özellikleri nedeniyle diğerlerinden
ayrılır. Bu yazmadaki minyatürlerde yer yer çok etkili ve dramatik sahneler yer
aldığından halkın kıyamet öncesi ve sonrası hayat hakkındaki düşüncelerini
yansıtmaktadır.
Kıyamet ve kıyamet öncesi alametlerin dönemin toplum dinamikleri
içerisindeki yeri ve minyatürlere yansıma biçimlerinin bir belge olma
özelliğinden yola çıkılarak araştırılması bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ahvȃl, Kıyamet, Kıyamet Öncesi
Miniatures that Reflect the Time Previous to the Doom’s Day
in Ahvȃl-ı Kıyamet Manuscripts
Abstract
It is possible to see a rise in descriptions of apocalyptic signs in certain
periods, and miniatures about apocalypse that is made by muralists in Ottoman
Empire. The biggest reason is that there have been rumors about resurrection 

which will break in 1000 years of hegira. Ahvâl-ı Kıyâmet manuscripts, that
evaluates the signs of doomsday and the life after apocalypse as a whole, is
important in terms of reflecting the description of doomsday in such a period.
First of all, Ahvâl-ı Kıyâmet was written in poetical form in 13th century and found
place ıtself in a period that Ottoman society was interested in the idea of
doomsday intentionally.
Ahvâl-ı Kıyâmet differs from the other works due to ıts stylistic features
among a lot of manuscripts that were written about signs of doomsday in the same
period. The miniatures of this manuscript reflected the ideas of society about
before and after doomsday in scenes effectively and dramatically. The place of
doomsday and signs of pre-apocalyptic in social dynamics and their reflection
styles to miniatures are primary research interest evaluated and underlined in this
study.
Keywords: Ahvȃl, doomsday, Pre-apocalyptic


Anahtar kelimeler


Ahvȃl, Kıyamet, Kıyamet Öncesi

Tam metin:

PDF

Referanslar


Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid Edendi 139.

AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul

BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları

DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları

GÖĞEBAKAN, Y. (2014), “Resimsel Anlatım Bakımından ‘’Acaibü’l Mahlûkat’’, Tercüme-i Miftah Cifrü’l-Cami’’ ve ‘’Ahvȃl-ı Kıyȃmet’’ Eserlerindeki Mitolojik Unsurlar”, International Journal of Social Science Doi number: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2158 Number: 26,p. 123-141, Summer II.

http://www.tdk.gov.tr 13 Nis. 15 saat:22.15

KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”, Mukaddime, Sayı:4.

KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere: İslam’da Beden Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”; Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1.

MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W. Robinson (Ed.). İslamic painting and the arts of the book: The Keir Collection (s. 223-230). London: Faber and Faber

MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad. U.S.A: Mazda Publishers

SUYȖTȊ, C. A. (1994). El-Hȃvȋ Li’l-Fetȃvi. Beyrut: Dȃrü’l-Fikr, II

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.

YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri: Tercüme-i Miftâh-ı Cifru’l-Câmi ve Tasvirli Nüshaları”. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara

YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2.

YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’, Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1. Kaynakça Kaynakça

Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid

Ahvȃl-ı Kıyȃmet, Tarihsiz yazma eser, Süleymaniye Kütüphanesi, Hafid Edendi 139. Edendi 139.

AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi

AND, M. (2012). Minyatürlerle Osmanlı- İslȃm Mitologyası, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul Yayınları, İstanbul

BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006).

BAĞCI, S., ÇAĞMAN, F., RENDA, G. ve TANINDI, Z. (2006). Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları Osmanlı Resim Sanatı, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları

DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i

DİLÇİN, C. (1978). XIII. Yüzyıl Metinlerinden Bir Yapıt: Ahvâl-i Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları Kıyâmet, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları

GÖĞEBAKAN, Y. (2014), “Resimsel Anlatım Bakımından ‘’Acaibü’l

http://www.tdk.gov.tr 13 Nis. 15 saat:22.15

KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”,

KAPLAN, N. (2011). “Osmanlı Resim Sanatında Cehennem Tasvirleri”, Mukaddime, Sayı:4. Mukaddime, Sayı:4.

KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere:

KARA, Z. (2012). “Günahkâr Bedenlerden Referans Bedenlere: İslam’da Beden Algısı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”; Din bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1. Akademik Araştırma Dergisi, Cilt: 12, sayı: 1.

MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı

MAHİR, B. (2005). Osmanlı Minyatür Sanatı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi. Yayınevi.

MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W.

MEREDİTH-OWENS, G. M. (1976). Ottoman Turkish painting. B. W. Robinson (Ed.). İslamic painting and the arts of the book: The Keir Collection (s. 223-230). London: Faber and Faber 223-230). London: Faber and Faber

MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad.

MİLSTEİN, R. (1990). Miniature painting in the Ottoman Baghdad. U.S.A: Mazda Publishers U.S.A: Mazda Publishers

SUYȖTȊ, C. A. (1994). El-Hȃvȋ Li’l-Fetȃvi. Beyrut: Dȃrü’l-Fikr, II

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, (2002), cilt: 25.

YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri:

YAMAN, B. (2002). “Osmanlı Resim Sanatında Kıyamet Alametleri: Tercüme-i Miftâh-ı Cifru’l-Câmi ve Tasvirli Nüshaları”. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Hacettepe Üniversitesi, Ankara

YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde

YAMAN, B. (2007). “Ahvâl-ı Kıyâmet Yazmaları Resimlerinde Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2. Kıyâmet Sonrası Hayat”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, Aralık, cilt: 24, Sayı: 2.

YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’,

YAMAN, B. (2007) ‘’Dini Kültürün Resimle İfadesi: Deccal Örneği’’, Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1. Anadolu ve Çevresinde Ortaçağ, 1, AKVAD, Ankara, Ekim, sayı:1.

YAMAN, B. (2012) “Osmanlı Resim Sanatında Dabbetü’l-Arz”, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Şubat, sayı: 29.

YILDIZ, O. (2002). Ahvâl-ı Kıyâmet: Giriş İnceleme Metin Dizinler. İstanbul: Şule Yayınlar,

YILDIZ, O. (2010). “Ahvâl-ı Kıyâmet’te Dudak Uyumu” Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/1 Winter,