ESKİ TÜRK İNANÇLARININ ERZURUM TAVUK VE TURNA BARINDAKİ İZLERİ / The Traces of Old Turkish Beliefs in Erzurum Bar* of Hen and Crane

Zinnur Gerek
1.427 835

Öz


Sosyokültürel yaşam içerisinde halk dansları, ana unsurların geleceğe taşınması ve
geçmişe ışık tutması bakımından çok önemlidir. Özellikle içinde barındırdığı ritüeller,
hareket, müzik ve ritim zenginliği ile toplumun karakterini anlatan önemli bir kültür
varlığıdır.
Türk Halk danslarının kaynağı ve nasıl geliştiği hususunda kesin bilgiler mevcut
olmamakla birlikte bazı bilimsel ipuçları ölçülü ve sınırlı bir değerlendirme
yapabilmemize, bir kanıya varmamıza yardımcı olmaktadır.
Türklerin eski yurdu Orta Asya’nın ve şamanlığın, Anadolu Kültürü üzerinde geniş
ölçüde izleri bulunmaktadır. Dolayısıyla halk dansların yapısal özellikleri incelendiğinde
özellikle şaman ve totem inancının varlığı yoğun bir şekilde hissedilmektedir. Toplum ve
kültür kavramları söz konusu olduğunda, inanç kavramı tabii olarak gündeme gelmektedir.
Çünkü hayatımız ve yaşayışımız üzerinde tarih boyunca dini inançlar ve bunlara dayalı
uygulamalar bütün kültürlerde etkili olmuş ve olmaya da devam edecektir.
Bu çalışmada, eski Türk inançlarının günümüz halk danslarındaki izleriyle, yeni
biçimleri tespit ve tasvir edilerek, aralarındaki etkileşimlerin sonuçları irdelenmiştir.
Öncelikle tavuk ve turnanın inanç sistemi içerisindeki varlığı ve de etki alanları
incelenerek ortaya konulmuştur. Barlardaki ritüellerin eski inançların kalıntıları olduğu
kanaatinden hareketle Şamanizm ve totemizmin izleri özellikle tavuk ve turna barı
üzerinden sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Şamanizm, Totemizm, Türk Halk Dansları, Erzurum Barları

 

Abstract
Folk dances have very significant role in socio-cultural life in respect of bringing
light to the past and transferring the core elements to the future. They are important
cultural riches which reflect the characteristics of the society with its rituals, action, music
and rhythm.

Although there is not certain information about the source and development of
Turkish Folk Dances, some scientific clues help us in order to carry out limited evaluation
and make a comment about them.
Central Asia which is the former homeland of Turks and shamanism have great
influence on Anatolian culture. Thus, when structural features of folk dances are analyzed,
particularly the belief of shaman and totem are intensively felt. The concept of belief is an
inseparable part of the concepts of society and culture. Because, throughout the history,
religious beliefs and practices based on them have been influential on all cultures and
this will go on so.
In this study, traces of old Turkish beliefs in today’s folk dances and their new
forms are determined and portrayed thus the result of interactions between them are
examined. Firstly the existence of hen and Crane in the system of beliefs and their sphere
of influence are put forth by analyzing them. Especially, the traces of shamanism and
totemism are studied in Erzurum Bar of hen and Crane from the point of view that rituals in barsa re the remains of old beliefs.

 

Keywords: Shamanism, Totemism, Turkish Folk Dances, Erzurum Bars


Anahtar kelimeler


Şamanizm, Totemizm, Türk Halk Dansları, Erzurum Barları

Tam metin:

PDF