ÇANAKKALE’DE ÇOK İŞLEVLİ BİR YAPI: KUMARLAR KÖYÜ CAMİİ / A Multi-Functional Building in Çanakkale: Kumarlar Village Mosque

Zekiye Uysal
1.658 575

Öz


Öz
Çanakkale’nin Çan ilçesine bağlı Kumarlar köyü, bölgedeki köylerinçoğu gibi Yörük veya Türkmenler tarafından kurulmuştur. 16. yüzyıldaÇatalbergos Kazası’na bağlı olan köyün camisi, çok işlevli düzeniyle ilgiçekmektedir. 19. yüzyıldan kalma yapı H.1323 /M.1905 yılında onarılmıştır.Yapıda, bir sofanın çevresine yerleştirilmiş ibadet bölümü ve sosyal amaçlarahizmet eden odalar; Erken Osmanlı devrindeki zaviye ve imaret türüyapıların çok işlevli düzenini hatırlatmaktadır. Bu işlevi bakımından, yinezaviye geleneğine dayanan köy odalarıyla da benzer tarafları vardır. Güneycephedeki büyük kemerin üzerinde yer alan seramik kakma, süslemesanatında eski bir geleneğe dayanır. Buradaki seramik tabak, Avrupa’danithal edilmiş bir yarı porselendir.

AbstractLike many other villages in the neighborhood, Kumarlar village ofÇan, Çanakkale was established by Turcoman and Nomads. The villagemosque of 16th century district Çatalbergos is remarkable with its multifunctional plan. The mosque dating from 19th century was restored in 1905.The plan of the mosque consists of a hall surrounded by a praying section andsocial rooms which remind the multifunctional system of early Ottomanzawiyah and imaret. In this manner, it has similarities with village chambersin zawiyah tradition. The embedded work on the ceramic and on the arc inthe South front reminds us of early traditions. The ceramic plate is a semiporcelain material imported from Europe.

Anahtar kelimeler


Çanakkale, Çan, Kumarlar Köyü, Zaviye, İmaret.

Tam metin:

PDF

Referanslar


Anonim (1928). Son Teşkilât-ı Mülkiyede Köylerimizin Adları, Türkiye Cumhuriyeti Dâhiliye Vekâleti Nüfus Müdüriyet-i Umûmiyyesi Neşriyâtından, Hilâl Matbaası, İstanbul.

Anonim (1995). 166 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Anadolu Defteri (937/1530), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivleri Daire Başkanlığı, Yayın Nu.27, Ankara.

Arık, R. – Arık, M.O. (2008). Tiles: Treasure of Anatolian Soil, Tiles of The Seljuk and Beylik Periods. İstanbul.

Biga Sancağı Mütesellimi Halil Ağa Vakfından olan Kumarlar Câmi-i Şerîfi, VGM Arşivi Şahsiyet Defteri No: 190, sayfa 20, sıra no.132. Büyükçanga, M. (2000). “Osmanlı Döneminden Günümüze Devam Eden Konya İli Kadınhanı İlçesi Meydanlı Köyünde Bulunan Köy Odaları”. Uluslararası Kuruluşunun 700. Yıl Dönümünde Bütün Yönleriyle Osmanlı Devleti Kongresi (7-9 Nisan 1999, Konya), Bildiriler, 719-724.

Çanakkale Evkaf Defteri. VGM Arşivi. Çınar, K. (1991). “Konya Ovası Köy Yerleşmelerinde Misafirhaneler (Köy Odası)”. Türk Halk Mimarisi Sempozyumu Bildirileri (5-7 Mart 1990, Konya), 57-71.

Demircan, H. (2000). Osmanlı Klâsik Dönemi Biga Tarihi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih (ortaçağ) Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora tezi, Ankara.

Eyice, S. (1962/63). “İlk Osmanlı Devrinin Dinî- İçtimaî Bir Müessesesi Zaviyeler ve Zaviyeli Câmiler”. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, C.23, No.1-2, 3-80.

Öney, G. (1987). İslam Mimarisinde Çini. İzmir.

Uysal, A.O. (2007). “Demirköy Fatih Dökümhanesi Kazısı Seramik Buluntuları”. Çanak: Late Antique and Medieval Pottery and Tiles in

Mediterranean Archaeological Context (Çanakkale 1-3 June 2005), Byzas, 7, 545-558.

Harita.1: Çanakkale haritasında Kumarlar Köyü’nün konumu