TÜRK HALK KÜLTÜRÜNDE VE ERZURUM KADIN BARLARINDA GÜVERCİN MOTİFİ / The Pigeon Motive in Turkish Folk Culture and Erzurum Women Dances Abstract

A.Selim Doğan
1.727 419

Öz


Öz
Bu araştırmada Türk halk kültüründe oldukça önemli bir yer tutan vezaman zaman kutsallık yüklenen kuşlardan güvercinin, bütün yönleriylearaştırılıp Erzurum kadın barlarında yer almasının nedenlerinin ortayaçıkarılmasını amaçlamıştır. Araştırmada ayrıca Erzurum yöresi kadın barlarıdışında, güvercin motifinin halk oyunları türlerinden misket ve halay türlerindede güvercin motifine yer verildiği gibi, Anadolu oyun kültüründe bu motifinönemini ortaya koymaktadır.Araştırmada güvercinin Türk halk kültürü ve Türk- İslâm inanışlarındakiyeri ve öneminin ortaya konmasının yanı sıra, diğer inançlar açısından da önemisaptanmıştır. Yine bu çalışma ile güfteli Erzurum kadın barlarından olangüvercin barının ezgi ve ritim yapısının analizi yapılmıştır. Güvercinin Türk halkkültürü ve inanışlarında sevginin, saflığın, aşkın ve barışın simgesi olarak, halkoyunlarımızda da derin anlamı ile yaşatıldığı görülmektedir.
Abstract
In this study, it is aimed to find out the reasons why one of the birds,pigeon, which holds an important place in Turkish Culture and sometimes standsfor holiness, takes place in Erzurum Folklore of Women. Besides, the studyindicates the importance of the fact that the pigeon figure is used in womendances called ‘misket’ and ‘halay,’ and it also indicates the importance of themotive in Anatolian Folklore.Besides examining the importance and the place of pigeon in Turkishİslamicbeliefs and Turkish Folklore, its importance is also searched in other  beliefs. The pigeon bar, one of the lyrical dance types of Erzurum, was analyzedin terms of melody and rhythm. It is confirmed that the pigeon symbolizes thelove, purity and peace in Turkish Folklore and belief system.

Anahtar Kelimeler: Türk Kültürü, Erzurum Kadın Barları, Güvercin.
Keywords: Turkish Culture, Erzurum Women Bar, Pigeon.

Anahtar kelimeler


Türk Kültürü, Erzurum Kadın Barları, Güvercin.

Tam metin:

PDF

Referanslar


Ahmed b. Hanbel (1992). Müsned, Çağrı Yay., İstanbul, I, 297.

Akalın, L. Sami (1993). “Türk Folklorunda Kuşlar”, Ankara.

Artun, Erman (2004). “Anonim Türk Halk Edebiyatı”, İstanbul.

Baydemir, Hüseyin (2009). “Özbekistan’da Ölüm Adetleri”, Turkish Studies, 4/8 Fall (662-664).

Çakmak, Merete – Işın, Mary (2005). “Anadolu Kuş Adları Sözlüğü”, İstanbul.

Çoruhlu, Yaşar (2011). “Türk Mitolojisinin Ana Hatları”, İstanbul.

Ebû Dâvûd, Süleymân b. Eş’as(1992). “Sünenü Ebû Dâvûd, Çağrı Yay., İstanbul, “ Edeb, 65; İbn Mâce, Muhammed b. Yezîd el-Kazvinî, Sünen, el-Mektebetü’l-İslâmiyye”, İstanbul, ts., Edeb, 44.

Ebû Nuaym Ahmed b. Abdillah (1983). Hilyetü’l-Evliyâ ve Tabakâtu’l-Asfiyâ, Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, Beyrut, , V, 239.

Ergin, Muharrem (2008). “Dede Korkut Kitabı”, Ankara.

İbn Mâce, Muhammed b. Yezîd el-Kazvinî, Sünen (1992). “el-Mektebetü’lİslâmiyye,”, İstanbul, ts., Menâsik, 28.

İbn Ebî Şeybe, Abdurrahman b. Muhammed (1409). “el-Musannef fi’l-Ehâdîs ve’l-Âsâr, Mektebetü’r-Rüşd”, Riyâd, Hac, 76.

Kalafat, Yaşar (2002). “Balkanlar’dan Uluğ Türkistan’a Türk İnançları-I-”, Ankara.

Köksay, Mümin (2003). “Nuh Tufanı ve Sümerlerin Kökeni”, Ankara

Kutsal Kitap (2001). “Eski ve Yeni Antlaşma”, İstanbul.

Müslim, Ebu’l-Huseyn b. el-Haccâc (1992). “Sahîhu Müslim, el-Mektebetü’lİslâmiyye”, İstanbul, ts., Fedâil, 110

Tirmizî, Muhammed b. Îsâ b. Sevre, Sünenü’t-Tirmizî, Çağrı Yay., İstanbul, Menâkıb, 11. Ocak, A. Yaşar (2004). “Türk Sufîliğine Bakışlar”, İstanbul.

Ocak, A. Yaşar (2009). “Geçmişten Günümüze Alevî- Bektaşî Kültürü”, Ankara. Ocak, A. Yaşar (2010). “Kültür Tarihi Kaynağı Olarak Menâkıbnâmeler”, Ankara.

Ocak, A. Yaşar (1983). “Alevi ve Bektaşi İnançlarının İslâm Öncesi Temelleri”, İstanbul.

Ögel, Bahattin (1971). “Türk Mitolojisi1”, İstanbul.

Taberânî, Süleymân b. Ahmed, el-Mu’cemü’l-Evsat, Dâru’l-Haremeyn, Kahire, 1993; VI, 154.

Şâfiî, Muhammed b. İdrîs (1987). “ Müsnedü’ş-Şâfiî, Dâru’l-Kitâbi’l-İlmiyye”, Beyrût, tsz., s. 135.

Yılmaz, Orhan, Savaş, Türker, Ertuğrul, Mehmet (2012). “Güvercin ve Güvercin Yetiştiriciliğinin Türk Kültüründeki Yeri”, Nevşehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Sayı:2, s.79-86.