SELÇUKLU VE BEYLİKLER DÖNEMİNDE KAKMA ÇİNİLER VE GÜNÜMÜZ SANATINDAN BİR KAÇ ÖRNEK / SELJUKIAN MOUNTED TILES AND SOME SAMPLES OF CONTEMPORARY ART FROM BEYLIKS’ PERIOD

Nevin Ayduslu
1.824 556

Öz


Özet
Türk Mimarisinde sırlı tuğla ve çini, zaman zaman artan ve azalankullanımıyla daima var olmuştur. Anadolu’ya gelmeden önce de çini, tuğlaalçı ve taş malzemeyle tanışık olan Türkler Anadolu’yla birlikte bumalzemeleri farklı yorumlama güç ve ilhamını yakaladılar. Kakmatekniğinin küçük boyuttaki malzemelerde kullanım alışkanlığındansıçrayarak, birdenbire mimaride kullanılmaya başlanması, bu güç veheyecanın somutlaştığı örneklerdendir. Ardından gelen Beylikler de,Selçuklunun heyecan ve yaratma geleneğini farklı malzemelerle devamettirmişlerdir. Selçuklu ve Beylikler dönemi mimarisinde çinilerin taş, alçıve tuğla olmak üzere üç malzeme üzerine kakılarak kompozisyonoluşturdukları görülür. Bu çinilerin özellikleri ise tek renkli, sır altı ve çinimozaik tekniğinde oluşlarıdır.Günümüz seramik sanatında, unutulmuş olan bu tekniği hatırlayıpkullanma adına alternatiflerin araştırılması, olumlu sonuçlar ortayaçıkarabilir.

AbstractGlazed bricks and tiles have always existed in Turkish Architecturewith its increasing and decreasing usages. Being acquainted with tile, brickgypsum and stone materials, even before coming to Anatolia, Turks have18gained the power and inspiration of rendering. Springing over from the habitof use in tiny materials, mounting technique, being started to be used inarchitecture at once is just an embodied sample of this power and passion.Following Beyliks’, Seljukians also continued the tradition of creating andpassion with different materials. During Seljukian and Beyliks’ periods, tilesare observed to have formed composition by mounting on three materialswhich are stone, gypsum and brick. Main characteristics of those tiles arethat they are in one-colored, under glazing and tile mosaic techniques.Re-discovering and researching this forgotten technique for newalternatives and uses may give favorable outcomes in contemporaryceramics art.

Anahtar Kelimeler: Çini, Kakma Tekniği, Selçuklu Çinileri,Beylikler Çinileri.
Key Words: Tile, mounting technique, Seljukian tiles, Beyliks’tiles.

Tam metin:

PDF