YUMUŞAK DOKUDA YARA İYİLEŞMESİ, ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE SKAR REVİZYONU

Hümeyra YAZAR, İnci Rana KARACA
900

Öz


ÖZET

Yara iyileşmesi birbirini takip eden ve iç içe geçen; hemostatik ve inflamatuar reaksiyonlar, proliferatif faz ve onu izleyen yeniden yapılanma ve olgunlaşma fazı olmak üzere 3 aşamadan oluşan karmaşık bir süreçtir. Yara iyileşme süreci yara alanına salınan çeşitli sitokinler ve büyüme faktörleri tarafından sıkı bir şekilde düzenlenmektedir. Buna ek olarak bazı faktörler de bu karmaşık olayları etkileyebilmektedir. Bu faktörler; dokunun travmatize olması, kanama kontrolünün sağlanması ve yaranın debridmanı, dokunun kanlanması, diyabet, bağışıklık sistemi, radyasyona maruz kalma ve hiperbarik oksijen terapisi olarak anlatılmıştır. Bu faktörler yaranın enfekte olmasına ya da yarada açılmaya sebep olarak kronik veya iyileşmeyen yaralara sebep olabilmektedir. Ayrıca iyileşme sürecindeki her hangi bir aksaklık kalıcı inflamasyona ve hücre dışı matriks bileşenlerinin fazla salınmasına sebep olarak hipertrofik skar ya da keloid oluşumuna neden olabilir. Uzun yıllardır araştırıcılar bu sıkıntılı durumların çözümü için çalışmaktadırlar. Eksizyonel teknikler, kamuflaj teknikleri ve yüzey yenileme teknikleri skar revizyonu için kullanılmakta; büyüme faktörleri, gen terapisi, dermal ürünler ise hem skar revizyonunda hem de iyileşmeyen yaralarda kullanılmaktadır.

Anahtar kelimeler: Yara İyileşmesi, Keloid, Skar

SOFT TISSUE WOUND HEALING, EFFECTING FACTORS AND SCAR REVİSİON

ABSTRACT

Wound healing is a complex process that can be divided into 3 continuous and overlapping process; a hemostatic and inflammatory reactions, proliferative phase leading to remodelling and maturation. Wound healing process are strictly regulated by multiple cytokines and growth factors released at the wound site. In addition that many factors can be effected this complex cascade. The factors discussed tissue trauma, hemostasis and wound debridement, tissue perfusion, diabetes, immuncompromise, radiation injury, hyperbaric oxygen theraphy, age and nutrition. This factors may lead to chronic or non healing wounds because of wound infection or dehissens. On the other hand, any mulfunction in the healing process like persistant inflammation and an overproduction of extracelluler matrix componenets may resulted in excessive fibrosis like hypertrophic scars and cheloids. For many years researchers study to solve all this trouble situations. Excisional tecniques, camuflage tecniques and resurfacing tecniques are used for scar revision and growth factors, gene therapy, skin substitutes are used both of excessive scar tissue revision and non-healing wounds.

Key words: Wound Healing, Cheloid, Scar




DOI: http://dx.doi.org/10.17567/dfd.16300