TÜRKİYE’DE ULAŞIM SEKTÖRÜNDE YAŞANAN DEĞİŞİMLER VE MEVCUT DURUM

TAŞKIN DENİZ
4.006 689

Öz


Bu çalışmada karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu ulaşım sistemlerinin Türkiye’deki mevcut durumu incelenmiştir. Türkiye’de 1950’li yıllara kadar demiryolu ulaşımı ön planda iken bu yıllardan itibaren Marshall Yardımları’nın da etkisi ile planlı dönem kapsamında üstünlük karayolu ulaşımına geçmiştir. Deniz yolu ulaşımı 1980’li yıllardan, havayolu ulaşımı ise 1990’lardan sonra gelişmeye başlamıştır. Ancak özellikle denizyolu ulaşımında istendik düzeye ulaşılamamıştır. Havayolu ve demiryolu ulaşımında önemli gelişmeler son dönemde yapılan yatırımlar ile gerçekleşmeye başlamıştır. Özel havayolu şirketlerinin kurulması, hızlı tren seferlerinin başlaması, çift yönlü karayollarının yapılması gibi gelişmeler Türkiye’de ulaşım sektörünü aynı zamanda önemli bir istihdam alanına dönüştürmüştür. Günümüzde Türkiye’de mevcut durum itibari ile yolcu taşımacılığının % 89.8’i ve yük taşımacılığının % 89.5’i karayolu ulaşımıyla sağlanmaktadır. Mekansal ve şehirlerde fonksiyonel değişimlere yol açan ulaşım sektörleri arasında entegrasyonun sağlanması ve hem nicel hem de nitel kalitesinin artırılmasına önem verilmelidir.

Türkiye’de ulaşım sistemlerinin mevcut yapısını kapsayan bu araştırmada öncelikle konu ile ilgili kaynaklar (kitap, makale, rapor, tez, …) ve ilgili kurumların internet sayfalarındaki veriler taranmıştır. Ardından elde edilen sayısal veriler tablolar aracılığı ile görselleştirilmiştir. Sonuçlar belirtilerek mevcut durum ve geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17295/dcd.79471

Referanslar


AVCI, Sedat, (2005), Ulaşım Coğrafya Açısından Türkiye’nin Ulaşım Politikaları ve Coğrafi Sonuçları, Ulusal Coğrafya Kongresi 2005, Bildiriler Kitabı, s: 87-96.

BAKIRCI, Muzaffer, (2012), Ulaşım Coğrafyası Açısından Türkiye’de Havayolu Ulaşımının Tarihsel Gelişimi ve Mevcut Durumu, Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı 25, s: 340-377.

ÇEKEROL, Gülşen Serap, NALÇAKAN, Meserret, (2011), Lojistik Sektörü İçerisinde Türkiye Demiryolu Yurtiçi Yük Taşıma Talebinin Ridge Regresyonla Analizi, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt 3, Sayı 2, s: 321-344.

DHMİ, (2009), Kuruluş Tarihçesi, 2009 Faaliyet Raporu, Ankara, s: 16.

DOĞANAY, Hayati, (1997), Türkiye Ekonomik Coğrafyası, Çizgi Kitabevi, Konya, s. 456.

DPT, (2005), Karayolu Ulaşımı Özel İhtisas Raporu No: 33, Ankara.

ERTİN, Gaye, (1998), Türkiye Coğrafyası: Ulaşım, TC Anadolu Üniversitesi Yayınları No: 1069, s: 185-197.

KAPLUHAN, Erol, (2014), Ulaşım Coğrafyası Açısından Türkiye’de Karayolu Ulaşımının Tarihsel Gelişimi ve Mevcut Yapısı, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 7, Sayı 33, s: 426-439.

KAYA, Sait, (2008), Türkiye’de Ulaştırma Sektörünün Genel Görünümü ve Sorunları, AR-GE Bülten, Şubat, s: 31-38.

KGM, (2007), Stratejik Plan 2007-2011, KGM Yayını, Ankara, http://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMdocuments/Kurumsal/StratejikPlan/strateji.pdf (erişim tarihi: 22.09.2015)

KURT, Cihan, (2010), Türkiye’de Ulaştırma Sektörü İçerisinde Lojistiğin Yeri ve Önemi, İstanbul Üniversitesi, s: 44, 45, 46.

T.C. ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK ve HABERLEŞME BAKANLIĞI, (2015), T.C. Demiryolları İstatistik Yıllığı 2010-2014, Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanlığı İstatistik Şubesi, Ankara.

THY, (2011), Türk Hava Yolları Tarihçesi, http://www.turkishairlines.com/tr-tr/kurumsal/tarihce (erişim tarihi: 15.06.2015)

TÜMERTEKİN, Erol, (1965), Münakale Coğrafyası Hakkında, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Ens. Dergisi, Sayı: 15.

TÜMERTEKİN, Erol, ÖZGÜÇ, Nazmiye, (1999), Ekonomik Coğrafya, Çantay Kitabevi, İstanbul, s. 590, 594, 595.

TÜSİAD, (2007), Kurumsal Yapısı, Yasal Çerçevesi ve Göstergeleriyle Ulaşım Sektörü, İstanbul, TÜSİAD Yayın No: 20073/431, s: 170.

ULAŞTIRMA BAKANLIĞI, (2009), 2002’den 2008’e Sivil Havacılık, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Yayını, Ankara, s: 17.

ULAŞTIRMA BAKANLIĞI, (2010), Türkiye Ulaşım ve İletişim Stratejisi Hedef 2023, Ankara, s: 33, 41, 48, 68, 69, 74, 96, 97.

ULAŞTIRMA BAKANLIĞI, (2015), 2003-2014 İstatistiklerle Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Anakara, s: 11, 18, 30, 41, 54, 56, 61, 106, 108.