TORTUM ÇAYI HAVZASI’NDA (ERZURUM-ARTVİN) DONMUŞ ŞELALE-ÇAĞLAYAN TIRMANIŞLARI VE BUNUN KIŞ TURİZMİ BAKIMINDAN ÖNEMİ

ibrahim Kopar, Çağlar ÇAKIR
3.459 562

Öz


Buz tırmanışı extrem bir kış sporudur. Ülkemizde henüz yeni yeni tanınmakta olan buz tırmanışı, kar buzu (Alpin) ve su buzu tırmanışları olmak üzere iki alt dalda yapılmaktadır. Donmuş şelale ve çağlayan tırmanışları su buzu tırmanışları kapsamında yer almaktadır. Mevcut kış sporlarına alternatif bir değeri eklemek ve yörenin turizm kaynaklarını çeşitlendirmek amacıyla, Tortum Çayı Havzası’nda (Erzurum-Artvin) biri sürekli şelale (Uzunkavak), diğerleri geçici çağlayan (Sarıgelin, Şehitlersivrisi, Zehrek, Tevin) olmak üzere toplam beş doğal buz duvarında tırmanışlar yapılmıştır. ATAK Arama Kurtarma ve Gençlik Spor Kulübü Derneği’nin girişimleriyle başlatılan bu faaliyete Türkiye’nin farklı illerinden dağcılar katılmıştır. Ulusal ve yerel basın temsilcileri tarafından yerinde takip edilen tırmanışlara, kış turizmine hizmet eden girişimci işadamlarının yanı sıra yerel halk da büyük ilgi göstermiştir. Bu çalışmada donmuş şelale ve çağlayanların özellikleriyle, tırmanış etkinliği ve turizm potansiyeli üzerinde durulmuştur. Sonuçta Erzurum ilinin donmuş şelale ve çağlayan tırmanışları bakımından büyük bir potansiyele sahip olduğu ve buz tırmanışları için önemli bir merkez olabileceği anlaşılmıştır. Bu faaliyetin ulusal ve uluslararası ölçekte tanıtılması durumunda, mevcut kış turizmi kaynaklarına alternatif olarak yeni destinasyonlar ve rekreasyon alanları arayışında olan kitleleri Erzurum’a çekmek mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Ekstrem Kış Sporları, Buz Tırmanışı, Donmuş Şelale ve Çağlayan, Tortum Çayı Havzası, Erzurum, Artvin.


Anahtar kelimeler


Ekstrem Kış Sporları, Buz Tırmanışı, Donmuş Şelale ve

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17295/dcd.73010

Referanslar


Akcan. F. ve Bulgu, N., (2013). “The Development of Mountaineering in Republican Turkey”. Bromber, K., Krawietz, B., and Maguire, J. (Editors), Sports Across Asia, ISBN: 978-0-415-88438-9 (hbk): ISBN: 978-0-203-07462-6 (ebk), Routledge, New York.

Akdeniz, N. ve Güven, İ. H. (2002). 1/500000 Ölçekli Jeoloji Haritaları Trabzon Paftası. Ankara: Maden Tetkik Arama Enstitüsü.

Ardel, A., Kurter, A. ve Dönmez, Y. (1969). Klimatoloji Tatbikatı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları No: 1123, Taş Matbaası.

Atalay, İ., Tetik, M., ve Yılmaz, Ö. (1985). Kuzeydoğu Anadolu’nun Ekosistemleri. Ankara: Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, Teknik Bülten Serisi No: 141.

Bianchi, A. (2004). Frozen waterfalls: How They Develope, How They Collapse. IFMGA-IVBVUIAGM, Union Internationale des Associations de Guide de Montagne.

Bozkuş, C. (1992). “Olur (Erzurum) Yöresinin Stratigrafisi”. Türkiye Jeoloji Kurumu Bülteni, 1 (35), 103-119.

Devlet Su İşleri (DSİ). (1991-1999). Akım Gözlem Kayıtları. Erzurum: T. C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ 8. Bölge Müdürlüğü.

Erinç, S. (Güncelleştirme: Ahmet Ertek-Cem Güneysu) (2001). Jeomorfoloji-II (13. Basım). İstanbul: Der Yayınevi.

Fındık, T. (2009). Kış Dağcılığı Teknikler ve Taktikler, İstanbul: Akut Yayınları, ISBN: 978-605-5635-00-8, Yayın No: 7.

Fındık, T. (2012). İrtifa 8000 Yüksek Macera, İstanbul: Karakter Color A.Ş. ISBN:978-605-88680-0-7.

Graydon, D. (1992). Mountaineering: The Freedom of the Hills (5th ed.). ISBN: 0-89886-201-9, ISBN (Pbk): 0-89886-309-0, Mountaineers Books.

Grimal P. (1997). Mitoloji Sözlüğü: Yunan ve Roma (Çeviren: Sevgi Tamgüç). İstanbul: Sosyal Yayımları Söğüt Ofset.

Guilland, J. C., Moreau, D., Malval, M., Morville, R. and Klepping, J. (1984). “Evaluation of Sympathoadrenal Activity Adrenocortical Function and Androgenic Status in Five Men During a Himalayan Mountaineering Expedition (ascent of Mt. Pabil, 7, 102 m, 23, 294 ft)”. European Journal of Applied Physiology and Occupational Physiology, 52 (2), 156-162.

İnbaşı, M., (2008). Osmanlı İdaresinde Tortum Sancağı. İstanbul: Yeditepe Yayınları.

Johnson, J., and Godwin, I. (2006). “Ice Climbing”. Buckley, R. (Editor). Adventure Tourism (Page: 245-259). Wallingford, Oxfordshire: CABİ International.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). (2014). Tortum (Erzurum) ve Uzundere (Erzurum) Meteoroloji İstasyonlarına Ait Uzun Yıllık Veriler. Erzurum: T. C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğü.

Montagnat, M., Weiss, J., Cinquin-Lapierre, B., Labory, P.A., Moreau, L., Damilano, F. and Lavigne, D. (2010). “Waterfall Ice: Formation, Structure and Evoluation”. Journal of Glaciology, 56 (10), 225-234.

Özmaden, M., (2010). “Türkiye İdman Cemiyeti İttifakı (TİCİ) Dönemi Milli Ruh ve Milli Temsil, Siyasi ve Milli Propaganda ile Ülkeyi Tanıma-Tanıtma Çabaları” Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, ISSN: 1303-5134, 7/1, 1439-1456.

Patrick Peters, M. D. (2001). “Orthopedic Problems in Sport Climbing”. Wilderness and Environmental Medicine, 12, 100-110.

Schöffl, V., Schöffl, I., Schwarz, U., Hennig, F. and Küpper, T. (2009). “Injury-Risk Evaluation in Water Ice Climbing”. Medicina Sportiva, 13 (4), 210-218.

Sever, R. ve Kopar, İ. (2009). “Maral Şelalesi (Borçka-Artvin), Doğal Ortam Özellikleri ve Ekonomik Potansiyeli”. Türk Coğrafya Dergisi, 52, 17-29.

Somuncu, M. (2004). “Dağcılık ve Dağ Turizmindeki İkilem: Ekonomik Yarar ve Ekolojik Bedel”. Coğrafi Bilimler Dergisi, 2 (1), 1-21.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2007). Türkiye Turizm Stratejisi 2023 Eylem Planı 2007-2013. Ankara: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.

Turoğlu, H. (2011). Buzullar ve Buzul Jeomorfolojisi. İstanbul: Çantay Yayınları.

Yılmaz, Y. (1985). “Magmatic activity in geological history of Turkey and its relation to tectonic evaluation”. Ketin Symposium, 20-21 February 1984, Ankara: Turkish Geology Institution.

İnternet Kaynakları

http://ice-climbing-ecrins.com/system/resources. Son erişim 15.03.2014.

http://m.sorularlaislamiyet.com/index.php?oku=169998. Son erişim 28.05.2014.

http://nedir.antoloji.com/firdevs/. Son Erişim 28.05.2014.

http://www.alpinist.com/p//climbing_notes/grades, Son erişim: 20, 04, 2014.

http://www.fisu.net/en/Internationale-university-sports-federation-3137.html. Son erişim: 23.06.2014.

http://www.ihya.org/kavram/kavramlar-ansiklopedisi/dt-4741.html. Son erişim 28.05.2014.

http://www.kardak.org/turkiyededagcilik.htm. Son erişim: 20.05.2014.

http://www.tdf.gov.tr/?page_id=4346 Son erişim: 20.06.2014

http://www.theuiaa.org/. Son erişim 10.05.2014.

http://www.tuncfindik.com/erzurum-buz-tirmanis-senligi-ve-yeni-rotalar, Son erişim: 26.02.2014.

http://www.uludagsozluk.com/k/serafin/. Son erişim 28.05.2014

http://www.universiadeerzurum.org/. Son erişim: 22.06.2014.