DEMRE ÇAYININ PALEOCOĞRAFİ DÖNEM VADİ DEĞİŞİKLİKLERİ VE BEYMELEK LAGÜNÜ’NÜN JEOMORFOLOJİK EVRİMİ Demre Creek Paleogeography Period Valley Changes and Geomorphic Evolution of Beymelek Lagoon

Nurdan Keser
2.511 466

Öz


Özet

Demre çayı, yaklaşık 1000 km2 lik havza genişliği ve 22 km2 lik alan kaplayan deltasıyla Güneybatı Anadolu'nun en önemli akarsularından biridir. Demre deltasının doğusunda yeralan Beymelek lagünü ise Demre çayı alüvyonlarının hakim güney rüzgarlarının etkisindeki kıyı dinamikleriyle Beymelek koyu önüne yığılması sonucu oluşmuştur. Karstik kaynaklarla beslenen göl, bugünün koşullarında güneybatısındaki delta alanı ve kıyı kordonları dışında Demre çayı havzasından bağımsızdır. Bu araştırmada, Demre çayının Neojen döneminde kurulduğu, önceleri Beymelek koyuna, daha sonra da koyun güneybatısından Akdeniz'e döküldüğü belirlenmiştir. .Ayrıca, Demre çayının Pliyosen-Alt Pleistosen dönemi boyunca kullandığı bu vadileri, bölgenin tektonik aktivitesi ve iklim salınımlarının etkisiyle terkederek Orta Pleistosenden itibaren bugünkü vadisinde akmaya başladığı belirlenmiştir.

Demre çayının paleocoğrafi dönemlerdeki vadi değişiklikleri ve Beymelek koyu ile ilişkisini ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada, Demre çayı havzasının jeolojik- jeomorfolojik özellikleri ayrıntılı olarak ele alınmış ve özellikle havzanın kuruluşundan Holosen öncesine kadar olan gelişimi aydınlatılmaya çalışılmıştır.

 Anahtar Kelimeler: Demre Çayı, Beymelek Lagünü, Batı Toroslar, Alacadağ, Gülmez Dağı, Flüviyal Topografya, Karst Topografyası, Paleocoğrafya.

 

Abstract

Demre Creek is one of the most important rivers of Southwest Anatolia with its basin width of about 1000 km2 and its delta of 22 km2. Beymelek Lagoon on the south of Demre delta was formed by accumulation of Demre Creek alluvial deposit before Beymelek Bay through coastal dynamics under the effect of prevailing south wind. The lake fed by karstic sources is independent of Demre Creek basin except for southwest delta and sandbars. In this research, it was determined that Demre Creek was formed during Neogene Period and that it first flowed into Beymelek Bay and later into the Mediterranean Sea  from the southwest of the bay. Also, Demre Creek used these valleys throughout Pliocene-Lower Pleistocene Periods, but left these places due to tectonic activities and climatic fluctuations of the area and started to flow from its current valley during Middle Pleistocene.

 In this research, which aimed to determine the relation between the valley changes of Demre Creek during Paleogeography Periods and Beymelek Bay, geologic and geomorphologic characteristics of Demre Creek basin were analyzed in details and especially the evolution of the basin from its formation to Prior Holocene was dealt with.

 Key Words: Demre Creek, Beymelek Lagoon, Western Taurus, Alacadağ Mountain, Gülmez Mountain, Fluvial Topography, Karst Topography, Paleogeography.


Tam metin:

PDF