ALAN YAYLASINDA (Kırıkhan-HATAY) FONKSİYONEL DEĞİŞİMİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ∗ Geographıc Features Of Functıonal Change Across The Alan PLATEAU (Kırıkhan - HATAY)

Bayram Çetin
2.758 788

Öz


Özet

Bu çalışmada Alan yaylasında meydana gelen fonksiyonel değişim coğrafi bakış açısıyla incelenmiştir. Tarihsel süreçte yaylacılık faaliyetlerinin değişimi ve bunun mekâna olan yansıması tespit edilmeye çalışılmıştır.

Yaylada 1865'te uygulamaya konulan Fırka-i İslahiye'yle başlayan değişim, Amik Gölü'nün kurutulma süreciyle birlikte 1955'den sonra fonksiyonel değişime dönüşmüştür. Ulaşım-iletişim ve altyapı imkânlarının gelişim gösterdiği 1990 sonrasında ise daha da belirginleşerek günümüze kadar gelmiştir. Yayla, 50-60 yıllık süreçte yaşanan sosyo-ekonomik ve kültürel değişimle birlikte, yöre ekonomisinde üstlendiği işlev, yerleşme şekli ve arazi kullanımı bakımından değişim geçirmiştir. Bu yönüyle günümüzde yayla basit konutların yer aldığı, hayvancılık amacıyla mevsimlik olarak kullanılan ekonomik faaliyet alanı olmaktan çıkarak, dinlenme ve rekreasyonel faaliyet alanına geçiş sürecini yaşamaktadır.

Yörenin sosyo-ekonomik hayatındaki yeri ve işlevi değişen yaylada yerleşme ve çevreye ait çok sayıda sorun baş göstermiştir. Plansız ve kontrolsüz devam eden büyüme aynı hızda sürecek olursa, yayla uzun vadede sayfiye yeri olma niteliğini yitirecektir. Aktivitenin sürdürülebilir olabilmesi, alınacak önlemlere bağlıdır.

 

Anahtar kelimeler: Yayla, yaylacılık, Alan yaylası, fonksiyonel değişim, Hatay

 Abstract

In this study, the functional change occurred across the Alan Plateau was examined in a geographical sense. It was aimed to explore the change in transhumance activities and its effect on the region throughout the history.

 The change across the plateau which started with Fırka-I İslahiye in 1865 turned into a functional change after 1955 with the process of drying up Lake Amik.  Being more evident in the years following 1990 when the improvements in transport-communication and infrastructure facilities took place, this change has reached the present day. Along with the socio-economic and cultural change in about 50-60 years time, the plateau has undergone a change in the sense of its role in local economy, in land use and the type of settlement. Therefore, the plateau today has been going through a change from an economic area with simple houses which is used during particular seasons for stockbreeding into an area for  relaxing and recreational activities. A large number problems regarding the settlement and environment emerged across the plateau of which function and role in the socio-economic life of the region has changed. If the unplanned and uncontrolled growth keeps going at the current rate, the plateau will probably lose its nature of being summer resort in the long term. Sustainability of the activities will depend on the measures to be taken.   

 

Keywords: Plateau, transhumance, the Alan plateau, functional change, Hatay

Tam metin:

PDF