DOĞU KARADENİZ’DE YAYLA TURİZMİ MERKEZLERİNE YENİ BİR ÖRNEK: TAŞKÖPRÜ YAYLASI A New Destination for Yayla Tourism in Eastern Black Sea: Taşköprü Yayla

Serkan Doğanay
2.644 729

Öz


Özet

Yayla, Türkiye'de çok yaygın olan dönemlik bir yerleşmedir. Doğu Karadeniz Kıyı Dağları, ülkemizde geleneksel yaylacılık faaliyetinin sürdürüldüğü alanların başında gelir. Söz konusu dağlık kuşaktaki Kalkanlı Dağları, hayvancılık ekonomisinin ön plâna çıktığı, yoğun bir yaylacılık bölgesi olarak dikkati çeker. Ancak son yıllarda yaşanan değişim/dönüşüm süreci, geleneksel yaylacılığı da yakından etkilemiştir. Bunun sonucunda turistik işlevlerin gelişmeye başladığı gözlemlenmiştir. Çalışmamıza konu olan Taşköprü de turistik işlevleri gelişmiş yaylalara tipik bir örnektir. Gümüşhane ilinin Merkez ilçe sınırları içerisinde bulunan Taşköprü'de daha çok piknik, kampçılık ve yürüyüş gibi rekreasyonel etkinlikler günübirlik olarak sürdürülmektedir. Böyle olmakla birlikte, plânlamadan büyük ölçüde yoksun bir turistik gelişmenin doğal ve kültürel ortam bozulmalarına neden olduğu açıkça görülmektedir. Ayrıca yerel nüfusun turizm aktivitesine entegre edilememesi de önemli bir olumsuzluk olarak değerlendirilmiştir.

Gezi-gözlem metodunun uygulandığı bir saha çalışması olan bu araştırmanın konusunu, Taşköprü yaylasının turizm coğrafyası açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacını, sahanın yayla turizmi potansiyelinin ortaya konulması ve yayla turizminin doğal/kültürel çevreyle uyumlu bir şekilde geliştirilebilmesi için alınması gereken önlemlerin tartışılması oluşturmaktadır. Araştırmada ulaşılan temel bulgular ise Taşköprü yaylasında rekreatif yaylacılığın hızla geliştiği, çevre yaylalarda ise geleneksel yaylacılığın önemini kaybettiği, hayvancılık ekonomisinden uzaklaşıldığı şeklindedir. Ayrıca sahada yoğunlaşan turizm baskısının, gerek doğal ve gerekse kültürel ortam üzerindeki olumsuz etkileri de açık bir şekilde gözlemlenmiştir. Nitekim yerel ortam özelliklerini yansıtmayan denetimsiz yapılaşma, Taşköprü yaylasının en zayıf yönü olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dönemlik yerleşme, yayla, yaylacılık, yayla-dağ turizmi, rekreasyon

 

Abstract

            Utilization of yayla as seasonal settlements is a common practice in Turkey. Mountains along the Eastern Black Sea Coast serve as the most important area for the traditional yayla activities carried out in Turkey. The Kalkanlı Mountains region, part the Black Sea mountain ranges, is dominated by stockbreeding economy and intensive yayla activities. However, the recent process of change/transition within the region has resulted in increased tourist activities, which have also had significant effects on traditional yayla activities. Taşköprü is a typical example for the yaylas, having highly-developed touristic functions. Located within the municipality of the Central District of Gümüşhane Province, Taşköprü offers mainly daily activities such as picnicking, camping and trekking for visitors. However, it is obvious that rapid and unregulated touristic development results in natural and cultural damage. Moreover, the failure to integrate local people in tourism activities should be regarded as an important problem.

The subject of this field study -which was conducted according to the travel and observation method- was the current situation of Taşköprü yayla in terms of tourism geography. The aim of the study was to reveal the tourism potential of Taşköprü yayla and to discuss possible measures to ensure development of yayla tourism in harmony with the natural/cultural environment. The study findings showed that recreational activities have rapidly developed in Taşköprü yayla and that the traditional activities, as well as the stockbreeding economy, have lost importance in the surrounding yaylas. In addition, increasing tourism pressure exerted on the study area was observed to have clearly negative impacts on both the natural and cultural environment. Thus, uncontrolled economic restructuring, which has failed to reflect the characteristics of the local environment, can be regarded as the weakest point of Taşköprü yayla.

Key Words: Seasonal settlement, yayla, yayla activities, yayla-mountain tourism, recreation  


Tam metin:

PDF