BATMAN ŞEHRİ, FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ VE BAŞLICA SORUNLARI/ The Functional Characteristics and Primary Problems of the Batman City

Faruk Alaeddinoğlu
4.893 5.337

Öz


Sanayi devrimiyle gerçekleşen şehirleşme hareketi, Türkiye'de kendini 1950'li yıllarda göstermiş ve bu süreç yeni şehirlerin ortaya çıkmasıyla devam etmiştir. Var olan şehirlerin önemli bir kısmı bu süreçten nüfuslanma, sanayileşme, alansal büyüme, iş ve ticaret sahaları yaratma, istihdam ve benzeri özellikler açısından etkilenmişlerdir. Ancak bu hızlı süreç şehirlerin fonksiyonel yapısını temelden değiştirirken, düşük nitelikli konut, çarpık şehirleşme, çevre sorunları, gürültü, hava kirliliği, sanayi atıkları ve işsizlik gibi sorunların da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu bağlamda Batman gibi modern dünyanın en temel enerji kaynağı olan petrol üzerine şekillenen, hızlı gelişen ve değişen şehirlerde, kentleşme ve kentlileşme kavramları henüz tam olarak oluşamadığından; sosyal, ekonomik, kültürel ve politik alanlarda yapısal sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, 1955 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre 4713 nüfuslu bir bucak olan Batman'ın, Türkiye'deki şehirleşme hareketiyle yaşıt bir süreç içerisinde büyük bir şehre nasıl dönüştüğü, hem mekânsal, değişim hem de bu zaman aralığında gerçekleştirdiği fonksiyonel özellikler açısından incelenmektedir. Şüphesiz bu işlenirken hızlı değişimin getirdiği sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel olumsuzlukların şehri nasıl etkilediği ve TPAO'nun bu sürecin neresinde olduğu tartışılmaktadır.

Anahtar kelimeler; Batman şehri, TPAO, şehirleşme, şehir yaşamı, İluh

Abstract

Urbanization became a reality with industrial revolution emerged in 1950's and this continued with appearing new cities in Turkey. Available cities have been influenced from this process in terms of population, industry, growing in specific area and creating business and trade employment opportunities. However, this rapid process has not only basically changed the functional structure of the city, but also caused the low quality house, crooked urbanization, environmental problems, air pollution, industrial waste and unemployment problems. In this regard, since the phenomena of urban and urbanization has not been known well in cities like Batman which is shaped on the base of petroleum as the basic energy resource of modern world, developed rapidly and changed, the structural problems in social, economic, cultural and political areas have been emerged. This study investigates both how the city of Batman whose population 4713 in the census of 1955 as a small town has been converted from a city in the urbanization process from the view of her functional characteristics in this time period and spatial changing. There is no doubt that the influence of social- economic and social- cultural problems aroused from the rapid changing on the city and the position of Turkish Petroleum Corporation (TPAO) in this process are also discussed.

Key words: Batman City, TPAO, urbanization, urban life, Iluh


Tam metin:

PDF




http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ataunidcd/