KORUMA-KULLANMA DENGESİ AÇISINDAN CAMİ BOĞAZI YAYLASI VE ÇAKIRGÖL ÇEVRESİNİN TURİSTİK POTANSİYELİNE COĞRAFİ BİR YAKLAŞIM/A Geographical Approach to The Tourism Potential of Cami Boğazı High Plateau and Çakırgöl in View of Protection-Usage Balance

Serkan Doğanay
2.390 670

Öz


Günümüzde bazı kırsal yöreler, turistik aktivitenin yoğunlaştığı mekânlar olarak dikkati çeker. Özellikle turizm sezonunu uzatma arayışı, bu sahalar ve doğal kaynaklar üzerindeki baskının giderek artmasına neden olmaktadır. Kalkanlı Dağları üzerindeki plato düzlüklerinde bulunan Cami boğazı yaylası ve Çakırgöl çevresi (Trabzon-Gümüşhane illeri) de yüksek bir dağ turizmi potansiyeline sahiptir. Doğal çevre özellikleri, hem yaz ve hem de kış turizmine olanak tanır.

Yöre çok uzun zamandan beri hayvancılık ekonomisine dayalı yaylacılık sahası olarak kullanılmaktadır. Ancak son yıllarda yaşanan sosyo-ekonomik değişim süreci, klâsik yaylacılığı da etkilemiştir. Buna bağlı olarak turistik işlevlerin ön plâna çıkmaya başladığı gözlemlenmektedir. Yaklaşık 2200-3000 m yükselti kuşağında bulunan dağlık alan yayla turizmi, ekoturizm, klimatizm, alpinizm, kırsal turizm, göl turizmi ve kış turizmi gibi potansiyel olanaklara sahiptir. Buna karşın günümüzde daha çok piknik, kampçılık ve yürüyüş gibi rekreasyonel etkinlikler yapılmaktadır. Yörede 80 yatak kapasiteli 5 konaklama tesisi, 1 fırın, 4 kasap ve 4 bakkal dükkânı mevsimlik faaliyet göstermektedir. Söz konusu tesislerde ise 30 personel istihdam edilmektedir. Büyük ölçüde yerli turistlerin günübirlik olarak hafta sonlarında uğradıkları saha, sadece yaz mevsiminde kullanılmaktadır. Kış turizminin geliştirilmesi için de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Çakırgöl Kış Turizm Merkezi olarak ilân edilmiştir.

Tespitlerimize göre, yapılan çalışmalar yoğun bir kitle turizminin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacaktır. Oysaki hassas ekosistemler olan dağlık alanlarda, daha çok çevreye duyarlı bir turizmi teşvik etmek gerekir. Buna bağlı olarak yerel halkı, doğal/kültürel ortam özelliklerini ve turist beklentilerini içeren bir turizm plânlaması yapılmalıdır. Böyle bir yaklaşım, koruma-kullanma dengesinin sağlanabilmesi açısından son derece önemlidir. Aksi takdirde koruma-kullanma ikilemi, doğal ve kültürel ortam bozulmalarını hızlandıracaktır.   

Anahtar Kelimeler: Turizm, Rekreasyon, Dağ Turizmi, Koruma-Kullanma Dengesi 

Abstract

At present, some rural areas attract attention as places with a focus on touristic activity. The effort to lengthen the tourism season causes an increase on the pressure on such areas and natural resources. Cami Boğazı High Plateau and Çakırgöl (Within Trabzon and Gümüşhane borders) located on the plateaus on Kalkanlı Mountains have a high mountain tourism potential. Their natural characteristics make them suitable for summer and winter tourism.

The area has long been used as an area for animal husbandry. However, in recent years there has been a socio-economic change and tourism activities have come to the fore. At an altitude of almost 2200-3000 meters, there is potential for high-plateau tourism, ecotourism, climatism, alphinism, rural tourism, lake tourism and winter tourism. Yet, today mostly picnic, camping and walking activities are preferred. 5 hotels with 80 beds, 1 baker, 4 butchers, 4 grocers run seasonally in the area. 30 personnels are employed in those places of employment. Mostly domestic tourists visit the area daily at weekends in summers. Çakırgöl was declared as a place of winter tourism by Culture and Tourism Ministry in order to develop winter tourism.

The efforts spent will create the emergence of mass tourism. Yet, a tourism with sensitivity on the environment must be initiated on mountainous areas which are sensitive ecosystems. And accordingly a tourism planning containing local people, natural/cultural characteristics and expectations of tourists must be carried out. Such an approach is crucial for maintaining protection-usage dilemma will increase the damage on natural and cultural surroundings.

Key Words: Tourism, Recreative, Mountain Tourism, Protection-Usage Balance


Tam metin:

PDF