GÜRPINAR’DAKİ KENTLEŞME SÜRECİNİN HEYELAN RİSKİ TAŞIYAN BÖLGELERDEKİ YAPILAŞMA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ/Evaluating the Urbanization Process in Gurpinar in Terms of Construction-related Activities Within Landslide Risk Areas

Ali Demirci, Mehmet Karakuyu, Süleyman İncekara, Ahmet Karaburun
1.796 4.393

Öz


Sanayileşmenin artması, teknolojinin hızla gelişmesi ve tarım toplumundan sanayi toplumuna geçilmesiyle birlikte kırsal kesimden şehirlere doğru yoğun bir nüfus hareketi başlamıştır. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde bu hareket, gelişmiş ülkelere göre daha hızlı ve daha az kontrollü olarak gerçekleşmektedir. Şehirlerin nüfuslarında meydana gelen bu yoğun artış konut ihtiyacını da artırmakta ve dolayısıyla şehir alanlarının hızla büyümesine neden olmaktadır. 1950'li yıllarda başlayan ve son 25 yılda inanılmaz bir hızla büyüyen İstanbul metropolünün alansal gelişimi, bir yandan doğal ortamı ve su kaynaklarını tehdit ederken diğer taraftan yerleşime elverişli olmayan alanlara doğru devam etmektedir. Nitekim 1923 yılında 37 km²'lik bir alanda yerleşmiş olan İstanbul şehri 2007 yılında 1017 km²'ye ulaşmıştır. İstanbul'un kontrolsüz, düzensiz ve sorunlu olarak büyüyen alanlarından biri de metropolün batısında Büyükçekmece ilçesi sınırları içerisinde bulunan ve bir alt kademe belediyesi olan Gürpınar'dır. 15-20 yıl öncesine kadar buğday ve ayçiçeği yetiştirilen tarım arazileriyle kaplı olan Gürpınar'da bugün villalar ve hatta 10-15 katlı siteler ve toplu konut alanları bulunmaktadır. Heyelan ve deprem bakımından İstanbul'un en riskli alanlarından biri olan Gürpınar'ın bu gelişimi oldukça endişe vericidir. Bu nedenle kontrolsüz ve düzensiz gelişimi önlemek amacıyla bölgede heyelan risk analizinin yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada Gürpınar'ın zemini incelenmiş, bölge heyelan risk derecesine göre sınıflandırılmış ve bu risk bölgelerindeki yapılar tespit edilmiştir. Çalışmada Gürpınar'daki kentleşme sürecinin heyelan riskini etkilemesi açısından günümüzdeki değerlendirilmesi yapılmış ve heyelan riskinin azaltılması için geleceğe yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gürpınar, Heyelan, Şehirleşme, Risk Zonları, İstanbul.

Abstract

Urbanization, intense migration from rural to urban areas, is propelled by a variety of reasons, including improved agricultural technologies and the shift from rural-based agricultural employment to city-centered industrial employment. When compared to developed countries, the process of urbanization is occurring much more quickly and haphazardly in Turkey. The increasing population levels in the big cities are accompanied by the need for housing and services alike.  Regarding Istanbul, the unprecedented spatial growth of the city started in the 1950's and continues to peak over the past decade. This sprawl not only threatens domestic water resources but also continues to leak into unfavorable or marginal areas. As a result of this unplanned growth, the 37 km2 area in which the Istanbul established in 1923 has been increased to 1017 km2 in 2007. One of the most problematic and unplanned growth areas of Istanbul is Gürpınar, which is located to the west of the municipality of Büyükçekmece. Gürpınar, which was historically covered by wheat and sunflower agricultural areas, has been transformed into an urban area containing many villas, 10-15 storey apartment blocks, and other mass housing types. Unfortunately, urban growth in Gürpınar involves one of the Istanbul's most risky areas in terms of landslides and seismic activity. To prevent these uncontrolled and unplanned developments in Gürpınar, there is an urgent need to conduct a comprehensive landslide risk analysis of the entire area. For this purpose, a ground survey has been conducted in the area, and the landslide risk zones have been classified based on the degrees of risk. After assessing the effects of current urbanization processes on landslide risk, some recommendations were made in the study to reduce the landslide risk in Gürpınar in the future.            

Key Words: Gürpınar, Landslides, Urbanization, Risk Zones, İstanbul.


Tam metin:

PDF




http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ataunidcd/