19 HAZİRAN 2004 ÇUBUK-SÜNLÜ (ANKARA) HORTUM OLAYI / 19 JUNE ÇUBUK - SÜNLÜ (ANKARA) THE TORNADO EVENT

Mücahit Coşkun, Bülent Aksoy
2.970 793

Öz


Özet

Dünya da önemli sorunlardan bir tanesi de yer ve atmosfer kökenli doğa olaylarının meydana getirmiş olduğu doğal tehlikelerdir. Dünya'nın birçok yerinde teknolojik gelişmelere rağmen hâlâ can ve mal kayıpları oldukça fazla yaşanmaktadır. Bu da doğal afetler ile ilgili bilimsel çalışmalara daha çok gerek duyulduğunu göstermektedir.

Bu çalışmada; 19 Haziran 2004 tarihinde Ankara'nın Çubuk İlçesi'nin Sünlü Köyü çevresinde oluşan Tornado (hortum) incelenmiştir. Çalışmada önce sahanın kısa jeomorfolojik özellikleri konu edilmiş daha sonra ise 12 GMT yer basınç kartı, 700 hPa sabit seviye haritası, 500 hPa sabit seviye haritası, Temp diyagramı, düşey nemlilik dağılımı gibi vb. meteorolojik verilerin ışığı altında aşağıdaki koşulların tornado oluşumu için gerçekleştiği sonucuna varılmıştır: a-Yer seviyesinde sıcak nemli bir hava ve troposferin orta seviyelerine kadar uzanan soğuk nemli bir hava tabakasının varlığı, b-Olayın gerçekleştiği saatlerde aşırı kararsızlığın meydana geldiği, c-"Rüzgâr Şir'i" olayının görüldüğü, söylenebilir.

Yukarıda belirtilen sonuçlar ışığında çalışma sahasında doğal afet olarak etkilerinden de kısaca söz edilmiştir. Çalışma sahasının Fujita tornado ölçeğine göre F 2 rüzgar hızına sahip sınıflandırmaya girdiği sonucuna varılmıştır. Doğal afet olarak F 2 sınıfındaki tornadonun etkisi çalışma sahası için; çatılar evlerden ayrılmış, iri ağaçlar köklerinden sökülmüş, arabalar ters yüz olmuş olarak bulunmuştur.

 Abstract

One of the most important problems in the world is the natural dangers which are stemmed from natural events that origined from earth and atmosphere. Despite the tecnological improvements, in most part of the world there are stil loss of life and loss of property is experienced exceedingly. It shows that more scientific researches related with natural disaster are needed.

In this research; The tornado which occured around the Sünlü village connected with the Çubuk district of Ankara in 19 June 2004 is examined. In the study firstly the area's short geomorphologic properties are mentioned then by the help of the meteorological information like 12 GMT surface pressure card, 700 hPa fixed level map, 500 hPa fixed level map, temperature diagram, vertical dampness dispersion etc. are concluded that the conditions stated below occurs because of tornado. a- The air which is dump and hot in the surface level and the existance of air which is cold dump reaching out the middle level of tropospher b- There is extreme inconstancy, the hours when the event happen c- The event of wind share is seen, can be said.

By the help of the results stated above its effect as a natural disaster in the research area is briefly mentioned. It is concluded that according to Fujita tornado scale the research area enters the classification which has F 2 wind speed. As a natural disaster the tornado which is in F 2 class for working area; the roofs are separated from houses, big trees are uprooted, the cars are upside down are found.


Tam metin:

PDF




http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ataunidcd/