ALADAĞ’DA YAYLALAR VE YAYLACILIK / Hıgh Plateaus And Transhumance In Aladag

Faruk Kaya
2.244 907

Öz


ÖZET

Doğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Murat ve Van bölümlerinin ortak sınırı üzerinde yer alan Aladağ, Ağrı ve Doğubayazıt ovalarının güneyinde yer alan doğu-batı dizilimli dağlardan biridir. Bu dağlık kuşağı batıdan Patnos Ovası, güneyden Erciş ve Çaldıran ovaları, kuzeydoğudan ise Tendürek volkan konisi kuşatır. Çoğunlukla Aladağ’ın kuzey cephesinde bulunan yaylalar, Ağrı ilinin Hamur ilçesi yönetim alanı içinde yer almaktadır. Bölgede yaylacılık yaz aylarında hayvanların beslenmesi ve hayvansal ürünlerin elde edilmesine yönelik olarak yapılan ekonomik bir faaliyettir.

Doğu Anadolu’nun ünlü ve en yüksek yaylalarından olan Aladağ yaylaları, kısmen yüksek plato stepleri kısmen de Alpin vejetasyon katında yer alırlar. Aladağ yaylaları bol suları ve bütün yaz boyunca yeşil kalan verimli otlakları sayesinde yüzyıllardan beri yoğun hayvancılık faaliyetlerinin sürdürüldüğü yerlerdir. Ancak bölgede son dönemlerde etkili olan terör olayları ve değişen sosyal, kültürel ve ekonomik koşulların etkisi ile mera hayvancılığının önemini yitirmesi ve göçler yoluyla kırsal nüfusun sürekli azalması, mevsimlik bir yer değiştirme hareketi olan yaylacılığın da büyük ölçüde önemini kaybetmesine neden olmuştur.

 

Anahtar Kelimeler: Aladağ Yaylaları, Yaylacılk Aktiviteleri, Hayvancılık,

ABSTRACT:

Aladag, locating on common border of Upper Murat and Van in East Anatolia Region, is one of the East-West arranged mountains located in South of Agri and Dogubayazıt plains. This mountainous belt is surrounded by Patnos plain from West, Ercis and Caldiran plains from South and Tendurek volcano cone from Northeast. Most plateaus present in North side of Aladag are placed in Hamur town management region in Agri city. The transhumance is an economic activity inclined towards nourishment of animals and getting bestial products.

Aladag plateaus, which are of well-known and highest plateaus of East  Anatolia are partly located in high Plato steppes and partly in Alpin vegetation layer. Aladag plateaus are the places where, intensive transhumance activities are continued for centuries,  having abundant water and productive grassy areas remaining green for all summer. Losing the importance of pasture livestock by the effects of terrorist activities and growing social, cultural and economical conditions and decreasing of rural population continuously by migration are the reason of decreasing the importance of transhumance movement for a season in a great manner.            

Key Words: Aladag Plateaus, Transhumance Activities, Livestock.


Tam metin:

PDF




http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ataunidcd/