TÜRKİYE-İRAN SINIRI: SINIRIN COĞRAFİ DURUMU VE SINIR KÖYLERİMİZİN SOSYO-EKONOMİK YAPILARI / Turkısh-Iran Border: Geographical Condition of the Border and Socio-Economic Structure of Our Border Villages

Orhan Deniz, Ali Fuat Doğu
2.930 648

Öz


Özet

Türkiye-İran sınırı, Ortadoğu’nun en istikrarlı siyasi sınırlarından birisidir. Karlofça Antlaşması’ndan buyana, küçük değişiklikler dışında, yaklaşık 370 yıldır hemen hemen aynı şeklini koruyan sınır, yükseltisi yer yer 3000 metreyi aşan dağlık bir alandan geçmektedir. Sınır bölgesinin coğrafi yapısı, burada sınır güvenliği ve alan hâkimiyetini zorlaştırsa da sınırın siyasi istikrarında önemli bir rol oynamaktadır.

Sınırın dağlık ve kontrolünün zor olması, doğal olarak beraberinde bir takım yasadışı faaliyetlere de zemin hazırlamaktadır. Her yıl onbinlerce insan ve tonlarca uyuşturucu madde, ülkemize bu bölgeden sokularak Avrupa ülkelerine taşınmaktadır. Ayrıca, Sınır hem İran, hem de Türkiye’nin iç piyasasında tüketilen, başta akaryakıt olmak üzere, tekstil, elektronik eşya, tarımsal ilaç, gıda ve tekel ürünleri gibi çeşitli malların yasadışı ticaretine sahne olmaktadır. Bu durum, bölgede geleneksel ekonomik yapıyı oluşturan hayvancılık ve tarımın yanı sıra, üçüncü bir sektörün (kaçakçılığın) de doğmasına neden olmuştur. Son yıllarda, kaçakçılık ve onun getirdiği refahla birlikte  köylerin nüfusundan, evlerinin yapı malzemesi ve dizaynına, insanların yaşam ve tüketim alışkanlıklarından, kültürel gelişimlerine kadar bir dizi alanda değişmeler yaşanmaya başlanmıştır.

Büyük ölçüde arazi çalışmasına dayanan bu araştırmada, Türkiye İran sınırının bölge içerisindeki konumu, hukuki durumu ve coğrafi yapısı ile coğrafi yapıya bağlı olarak ortaya çıkan sorunlar incelenmiştir. Ayrıca, İran sınırında yer alan ilçe ve sınır köylerimizin ekonomik, sağlık, eğitim, ulaşım ve güvenlik gibi temel sorunları analitik yöntemle değerlendirilmeye çalışılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Türkiye İran sınırı, Siyasi Sınırlar, Kaçakçılık, Van.

Abstract Turkey and Iran border is one of the most politically stable borders of the Middle East. Since Karlofca Pact, the border has maintained its present form, except for some small changes for about 370 years, and has an altitude of 3000 meters in some places, and extends a long a mountainous area; the geographical structure of the border area plays an important role in the political stability of the border though it makes border stability and field sovereignity a bit difficult.The difficulty in controling the mountainnous property of the border facililited some illegal activities naturaly. Tens of thousends of people and tons of drugs are transnationally smugled across the border to the Evropean countries. Besides, the border has been a safe haven for the trade of such products as fuel oil textile, electronic devices, agricultural drugs, food, monopoly products to be illegally transported both from Turkey to Iran and vice versa. This condition gave rise to a third sector (smugling) apart from the conventional ways of economic live like animal breeding and agriculture. In recent years, a wide array of changes in the life styles of the villagers, such as the domography of the villages constructional materials and designs of the houses the consumption habits, and cultural developments have taken place. In this study which is largely based on field study; the status of Turkey and Iran border; its legal condition and geographic structure and various problems wrought by this status have been investigated. The town and villages bordering in this field have been analitically assessed within the context of economic, prophilactic educational, transportational and security problems. Keys Words: Turkey-İran Border, Political borders, Van, Smugling

Tam metin:

PDF




http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ataunidcd/